2005, Vol 5, No 1
Stężenie oreksyn A i B (OXA i OXB) oraz greliny (GRE) w osoczu chorych z jadłowstrętem psychicznym – doniesienie wstępne
STRESZCZENIE

W powstawaniu jadłowstrętu psychicznego (anorexia nervosa, AN) rozpatruje się udział peptydów oreksygenicznych i anoreksygenicznych. Celem pracy było zbadanie zależności pomiędzy stężeniami: oreksyn A i B (OXA i OXB) oraz greliny (GRE) w osoczu a wskaźnikiem masy ciała (BMI) u chorych z AN. Badaniem objęto 25 dziewcząt z jadłowstrętem psychicznym. Grupę odniesienia stanowiło 20 zdrowych dziewcząt. U wszystkich oznaczano jednorazowo w osoczu stężenie OXA, OXB, GRE i glukozy. U chorych z AN, spośród trzech analizowanych peptydów oreksygenicznych: OXA, OXB i GRE jedynie dwa z nich – OXA i GRE zmieniły istotnie swoje stężenie w osoczu w ostrej fazie choroby. Stężenie OXA w osoczu chorych z AN było statystycznie istotnie niższe, a stężenie GRE – statystycznie istotnie wyższe niż w grupie odniesienia. Jednocześnie wykazano statystycznie istotną dodatnią korelację pomiędzy stężeniem OXA a wartością BMI i statystycznie istotną ujemną korelację pomiędzy stężeniem GRE a BMI.

Słowa kluczowe: jadłowstręt psychiczny, peptydy oreksygeniczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Dysmorfia mięśniowa – wariant dysmorfofobii? Badania nad zaburzeniami obrazu ciała u mężczyzn
STRESZCZENIE

Zaburzenia obrazu ciała towarzyszą niektórym zaburzeniom psychicznym, takim jak jadłowstręt psychiczny i bulimia, niekiedy też występują samodzielnie jako dysmorfofobia. Dosyć dobrze poznano charakter tej nieprawidłowości u kobiet cierpiących z powodu zaburzeń jedzenia. Dopiero w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku badacze zajęli się problemem obrazu własnego ciała u mężczyzn. Stwierdzono, że już we wczesnych latach szkolnych chłopcy poświęcają dużo uwagi swemu ciału, wprowadzają różne metody celem modyfikacji wyglądu. Chłopcy i mężczyźni częściej stosują ćwiczenia fizyczne w przeciwieństwie do kobiet, które częściej praktykują różnego rodzaju diety. Dziewczynki i kobiety bardziej koncentrują się na dolnych rejonach ciała (biodra, podbrzusze, uda), chłopcy i mężczyźni – na górnych (nadbrzusze, klatka piersiowa, ramiona). W wyniku tych badań zauważono szczególną postać dysmorfofobii charakteryzującą się poczuciem posiadania niskiej masy ciała, niskiej masy mięśniowej, czemu towarzyszyło uczucie silnego dyskomfortu mające istotny wpływ na zachowania badanych: stosowali oni rygorystyczne diety, poddawali się intensywnemu treningowi siłowemu, zaniedbywali codzienne obowiązki, pogarszały się ich relacje społeczne. Wiele czasu poświęcali na sprawdzanie swojego wyglądu w lustrach, dopytywali się znajomych, czy nie wyglądają zbyt wątło, ubierali się w luźne stroje, aby wizualnie powiększyć rozmiary ciała, stosowali sterydy anaboliczne dla szybszego wzrostu masy mięśniowej. Zaobserwowane zaburzenie początkowo nazwano „odwróconą anoreksją” ze względu na podobieństwo niektórych objawów do tych, obserwowanych w jadłowstręcie, przy postrzeganiu swego ciała jako zbyt szczupłego i wątłego. W wyniku późniejszych badań zmieniono nazwę zaburzenia na „dysmorfia mięśniowa” (muscle dysmorphia).

Słowa kluczowe: zaburzenia obrazu ciała, mężczyźni, odwrócona anoreksja, dysmorfia mięśniowa, sterydy anaboliczno-androgeniczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zmiany dermatologiczne u osób leczonych neuroleptykami klasycznymi i lekami przeciwpsychotycznymi II generacji
STRESZCZENIE

Reakcje skórne zasługują na szczególną uwagę, ponieważ są najpowszechniejsze wśród wszystkich reakcji polekowych. Reakcja skórna może być jedynym objawem niepożądanego odczynu polekowego bądź też tylko jednym z elementów całego zespołu objawów. Z tego powodu uważa się skórę za narząd sygnałowy organizmu. Leki przeciwpsychotyczne stanowią grupę leków dającą stosunkowo dużo objawów ubocznych. Objawy te dotyczą różnych narządów i układów. Od czasu wprowadzenia pierwszego leku przeciwpsychotycznego psychiatrzy obserwowali występowanie zmian skórnych u pacjentów leczonych kolejnymi klasycznymi neuroleptykami. Większość tych zmian jest łagodna, dobrze poddaje się leczeniu i nie stanowi ryzyka dla zdrowia pacjentów. Najczęściej obserwuje się hiperpigmentację, fotowrażliwość, pokrzywkę i świąd skóry. Niewiele jest natomiast danych dotyczących występowania zmian skórnych u pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi II generacji. Cele: Ustalenie i porównanie rodzaju zmian dermatologicznych występujących u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, leczonych neuroleptykami klasycznymi i lekami przeciwpsychotycznymi II generacji. Materiały i metody: Analiza dokumentacji medycznej 42 pacjentów hospitalizowanych na oddziałach psychiatrycznych dotyczącej rozpoznania psychiatrycznego według ICD-10, rozpoznania dermatologicznego, aktualnej terapii neuroleptykami. Wyniki i wnioski: W badanej grupie 42,9% pacjentów było leczonych jednym neuroleptykiem klasycznym, a u 57,1% zastosowano monoterapię lekiem przeciwpsychotycznym II generacji. W przypadku monoterapii neuroleptykiem klasycznym dominowały choroby gruczołów łojowych, natomiast u leczonych lekiem II generacji – choroby gruczołów łojowych oraz choroby alergiczne.

Słowa kluczowe: zmiany dermatologiczne, reakcje polekowe, profilaktyka, leki przeciwpsychotyczne II generacji, neuroleptyki klasyczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)