Socjoekonomiczne uwarunkowania doświadczania przemocy domowej przez dzieci
Uniwersytet Łódzki, Instytut Psychologii, Zakład Psychopatologii i Psychologii Klinicznej. Kierownik: prof. dr hab. n. med. Józef Kocur Correspondence to: Mgr Julita Świtalska, Instytut Psychologii UŁ, ul. Smugowa 10/12, 91-433 Łódź, tel.: 042 665 55 81, e-mail: julitaswitalska@tlen.pl
STRESZCZENIE

W pracy przedstawiono wyniki badań dotyczących uwarunkowań występowania przemocy w środowisku rodzinnym młodzieży łódzkich szkół średnich i studentów. Celem przeprowadzonych badań była odpowiedź na pytanie, czy istnieje związek między występowaniem przemocy w rodzinie a: płcią dzieci, wykształceniem rodziców, nadużywaniem przez rodziców alkoholu i sytuacją materialną rodziny. Zbadano 191 osób w wieku 16-27 lat (średnia 18,85 roku) – 111 kobiet i 80 mężczyzn. Badani relacjonowali doświadczanie różnych form przemocy w dzieciństwie. Zastosowano takie narzędzia badawcze, jak: 1) Skala Zespołu Dziecka Krzywdzonego (ZDK) K. Kmiecik-Baran – służąca do pomiaru przemocy fizycznej, emocjonalnej, seksualnej oraz zaniedbywania; 2) ankieta K. Kmiecik-Baran – badająca zmienne demograficzne i socjoekonomiczne rodziny. Analiza wyników badań ujawniła brak związku między płcią badanych osób a doświadczaniem przez nie przemocy w dzieciństwie. Zaobserwowano istotną zależność między stosowaniem przemocy a: 1) nadużywaniem alkoholu (przemoc częściej stosują rodzice nadużywający alkoholu); 2) sytuacją materialną rodziny (przemoc częściej występuje w rodzinach o złej sytuacji materialnej). Wystąpiła również wyraźna tendencja wskazująca, że im niższe jest wykształcenie rodziców, tym częściej stosowana jest przemoc. Jednak istotne statystycznie różnice ujawniły się tylko w grupie matek w odniesieniu do przemocy emocjonalnej (matki z wykształceniem podstawowym istotnie częściej stosują przemoc emocjonalną wobec dzieci niż matki z wykształceniem średnim lub wyższym). Niski status socjoekonomiczny rodziny i nadużywanie alkoholu to czynniki zwiększające ryzyko występowania przemocy domowej.

Słowa kluczowe: przemoc domowa, dzieci, sytuacja materialna, alkohol, wykształcenie