Zalety i wady szwedzkiego krajowego programu zapobiegania samobójstwom z 2008 roku

1 Mid-Sweden Network for Suicide Prevention, Sweden
2 Klinika Psychiatrii Młodzieżowej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Poland
* PhD student at Department of Adolescent Psychiatry, Medical University of Łódź, Poland.
Correspondance: Anna Baran, os. Tysiąclecia 8/51, 31-604 Kraków, Poland, tel.: +46 707 898 517 (Sweden), +48 793 961 381 (Poland), e-mail: annabaran00@gmail.com

Psychiatr Psychol Klin 2015, 15 (4), p. 175–181
DOI: 10.15557/PiPK.2015.0026
STRESZCZENIE

Wstęp: Choć raport Światowej Organizacji Zdrowia (2014) zaleca wprowadzenie krajowych programów zapobiegania samobójstwom, niewiele jest badań nad ich efektywnością. W rezultacie decydenci nie mają wystarczających danych do podejmowania decyzji w sprawie odpowiedniego poziomu finansowania inwestycji mających na celu zapobieganie samobójstw. Musimy wiedzieć, czy wprowadzenie narodowego programu zapobiegania prowadzi do redukcji liczby samobójstw, a jeśli tak, to w jakich grupach wiekowych i w jakim czasie po ogłoszeniu programu. Szwecja wprowadziła pierwszy program zapobiegania samobójstwom w 1995 roku, następnie modyfikowała go w 2008, a ostatnio w 2015 roku. Cel badania: W badaniu starano się uzyskać odpowiedź na pytanie dotyczące wpływu szwedzkiego programu zapobiegania samobójstwom z 2008 roku na liczbę samobójstw w kolejnych latach w zależności od wieku i płci. Materiał i metody: Badanie przedstawia przegląd programu zapobiegania samobójstwom i wskaźników samobójstw u mężczyzn i kobiet w Szwecji w grupach wiekowych 0–24, 25–44, 45–64, ponad 65 lat w ciągu roku, 3 oraz 6 lat przed i po wprowadzeniu krajowego programu zapobiegania samobójstwom. Zaprezentowano analizę statystyczną zmian uśrednionego wskaźnika samobójstw po ogłoszeniu szwedzkiego krajowego programu zapobiegania samobójstwom w 2008 roku w odniesieniu do wybranych okresów. Wnioski: Szwedzki krajowy program zapobiegania samobójstwom nie spowodował zmniejszenia liczby samobójstw w ciągu roku po jego wprowadzeniu, natomiast wskaźnik samobójstw zmniejszył się we wszystkich grupach z wyjątkiem młodzieży (poniżej 24. roku życia) w latach 2009–2011 i 2009–2014.

Słowa kluczowe: prewencja samobójstw, program narodowy, Szwecja, wskaźnik ryzyka samobójczego, efektywność, ewaluacja programu