Doświadczanie przemocy ze strony rówieśników, próby samobójcze i relacje z rodzicami w grupie nastoletnich dziewcząt. Badania pilotażowe
1 Department of Health Psychology, Jagiellonian University – Medical College, Krakow, Poland
2 Department of Applied Psychology, Medical University of Lublin, Lublin, Poland
3 Paediatrics Clinic, Medical University of Lublin, Lublin, Poland
Correspondence: Urszula Łopuszańska, Department of Applied Psychology, Chodzki 15, 20-093 Lublin, Poland, tel.: +48 81 448 66 00, e-mail: urszula.lopuszanska@umlub.pl
Psychiatr Psychol Klin 2017, 17 (3), p. 172–178
DOI: 10.15557/PiPK.2017.0019
STRESZCZENIE

Cel badań: Analiza zależności między doświadczaniem przemocy ze strony rówieśniczej a zachowaniami suicydalnymi w odniesieniu do relacji z rodzicami. Materiał i metody: Przebadano 43 dziewczęta (w wieku 12–16 lat), które zostały przyjęte na Oddział Ogólnodziecięcy w Klinice Pediatrii Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego im. prof. Antoniego Gębali w Lublinie z powodu próby samobójczej. Grupę główną stanowiło 17 dziewcząt doświadczających przemocy ze strony rówieśników, natomiast grupę kontrolną – 26 dziewcząt, które targnęły się na swoje życie z innego powodu niż przemoc rówieśnicza. Badanie przeprowadzono przy pomocy przygotowanej ankiety socjodemograficznej oraz ankiety metryczkowej własnej konstrukcji, w której dziewczęta określały natężenie danej cechy w skali od 1 do 10. Wyniki: Wystąpiły istotne statystycznie różnice między dziewczętami doświadczającymi przemocy ze strony grupy rówieśniczej a grupą kontrolną w zakresie: poczucia bycia niekochanym ze strony rodziców (p < 0,04), otrzymywania uwagi ze strony rodziców (p < 0,002), poczucia bezpieczeństwa w domu (p < 0,05), poczucia bycia porzuconym przez rodziców (p < 0,0003), poczucia samotności (p < 0,004), bycia nielubianym w szkole (p < 0,003), posiadania przyjaciół (p < 0,01), liczby prób samobójczych (p < 0,03), myśli o przygotowywaniu się do popełnienia skutecznej próby samobójczej (p < 0,01). Wraz ze wzrostem przekonania o posiadaniu „fajnych” przyjaciół malały: liczba myśli o odebraniu sobie życia (p < 0,02), przekonanie, że kiedyś uda się zabić (p < 0,04), natężenie myśli o przygotowywaniu się do skutecznej próby samobójczej (p < 0,03). Wnioski: Posiadanie przyjaciół pośrednio niweluje skutki podstawowych potrzeb niezaspokojonych przez rodziców i może wpłynąć na zmniejszenie liczby myśli i prób samobójczych. Natomiast jakość relacji w rodzinie może mieć wpływ na związki z rówieśnikami, co łączy się z faktem bycia ofiarą przemocy.

Słowa kluczowe: próby samobójcze, adolescencja, przemoc, grupa rówieśnicza