Nieadaptacyjne schematy poznawcze, radzenie sobie ze stresem a poziom obciążenia u opiekunów osób ze schizofrenią. Doniesienie wstępne
Department of Preventive and Addiction Psychology, Institute of Psychology, University of Lodz, Łódź, Poland
Adres do korespondencji: Dr hab. prof. UŁ Jan Chodkiewicz, Instytut Psychologii UŁ, ul. Smugowa 10/12, 91-433 Łódź, tel.: +48 605 346 935, e-mail: janchodkiewicz@poczta.onet.pl
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (2), p. 137–145
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0016
STRESZCZENIE

Cel: W badaniu analizowano związek między odczuwanym przez opiekunów osób chorych na schizofrenię ciężarem opieki a posiadanymi przez nich nieadaptacyjnymi schematami poznawczymi w ujęciu Younga i współpracowników oraz strategiami radzenia sobie ze stresem. Poznanie tego obszaru problemowego może być ważne dla planowania i wdrażania programów wsparcia dla osób opiekujących się krewnymi chorującymi psychicznie. Materiał i metody: Trzydziestu opiekunów krewnych chorych na schizofrenię wypełniło ankietę socjodemograficzną oraz Zarit Burden Interview Version 1.0 (ZBI), Kwestionariusz Schematów Younga (YSQ-S3-PL) i kwestionariusz Mini-COPE. Wyniki: Stwierdzono istotne zależności między odczuwanym ciężarem opieki a wskaźnikami socjodemograficznymi, schematami nieadaptacyjnymi oraz adaptacyjnymi i nieadaptacyjnymi strategiami radzenia sobie ze stresem. W przypadku chorych na schizofrenię, u których współwystępowała jednocześnie depresja i/lub uzależnienie od alkoholu, opiekunowie odczuwali znacząco większy ciężar opieki niż w przypadku chorych, u których występowały obok choroby psychicznej choroby somatyczne. Większy ciężar opieki charakteryzuje opiekunów, którzy mają wyższy poziom ośmiu z osiemnastu schematów w ujęciu Younga i rzadziej korzystają z aktywnego radzenia sobie ze stresem. Odnotowano również korelacje między nieprzystosowawczymi schematami i strategiami radzenia sobie. Wnioski: Pracując z opiekunami krewnych chorych na schizofrenię, należy zwrócić szczególną uwagę na współistnienie u ich podopiecznych zaburzeń, takich jak depresja czy nadużywanie alkoholu. Ponadto pomoc powinna koncentrować się na próbach zmiany nieadaptacyjnych schematów u opiekunów, które mogą blokować stosowanie przez nich przystosowawczych strategii radzenia sobie.

Słowa kluczowe: obciążenie opieką, chorzy na schizofrenię, schematy poznawcze