Ocena zależności między stężeniem witaminy D a sprawnością poznawczą u osób w wieku podeszłym nieobjętych opieką instytucjonalną
1 Clinic of Old Age Psychiatry and Psychotic Disorders, Medical University of Lodz, Łódź, Poland
2 Department of Medical Psychology, Medical University of Lodz, Łódź, Poland
Adres do korespondencji: Lek. Katarzyna Antczak-Domagała, Klinika Psychiatrii Wieku Podeszłego i Zaburzeń Psychotycznych, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, ul. Czechosłowacka 8/10, 92-216 Łódź, tel.: +48 42 675 73 72, faks: +48 42 675 72 29, e-mail: antczak.katarzyna@wp.pl
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (1), p. 19–24
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0003
STRESZCZENIE

Wstęp: Osoby powyżej 65. roku życia są grupą istotnie narażoną na wystąpienie niedoborów witaminy D. Wpływa na to wiele czynników. Na podstawie przeprowadzonych dotychczas analiz można stwierdzić, że istnieje związek pomiędzy niedoborem witaminy D a wiekiem podeszłym oraz sprawnością poznawczą osób w tej grupie wiekowej. Celem badania była ocena stężeń witaminy D, skali występowania jej niedoborów oraz sprawności poznawczej u osób powyżej 65. roku życia nieobjętych opieką instytucjonalną. Materiał i metody: Badanie przeprowadzono w latach 2014–2015 w Klinice Psychiatrii Wieku Podeszłego i Zaburzeń Psychotycznych Centralnego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi w ramach projektu badawczego DemNutr. Do badania zakwalifikowano 187 osób. Wykorzystano następujące metody: wywiad, badanie przedmiotowe, ankieta kliniczno-demograficzna, a także dokonano oznaczenia stężenia witaminy D [25(OH)D] w surowicy krwi. Wyniki: Średnia wieku badanych osób wynosiła 71,3 ± 5,9 roku. Większość badanych to kobiety – 78,6% (n = 147), mężczyźni stanowili jedynie 21,4% (n = 40). Średnie stężenia witaminy D w grupie mężczyzn i kobiet wynosiły odpowiednio 23,9 ± 7,46 ng/ml i 24,9 ± 7,21 ng/ml i sytuowały się poniżej normy w obu grupach. Stwierdzono istotną statystycznie różnicę rozkładu stężenia witaminy D w zależności od wieku badanych (p < 0,05). Okazało się, że stężenie witaminy D poniżej 30 ng/ml miały wszystkie osoby w wieku 85 lub więcej lat w porównaniu z 78,7% osób w wieku 65–74 lat i 61,4% osób w wieku 75–84 lat. Wykazano również istotną statystycznie różnicę średniego stężenia witaminy D u osób, które badano latem (lipiec – sierpień), w porównaniu z osobami badanymi w okresie wrzesień – czerwiec (p < 0,01). Istotnie wyższe stężenie witaminy D3 miały osoby badane latem (lipiec – sierpień) niż badani w pozostałych miesiącach roku. Odpowiednie średnie wynosiły 27,2 ± 6,78 ng/ml i 23,9 ± 7,24 ng/ml. Średnie wartości uzyskiwane w Krótkiej Skali Oceny Stanu Umysłowego (Mini-Mental State Examination, MMSE) wynosiły 28,5 ± 1,71 punktu. Stwierdzono istotną statystycznie różnicę pomiędzy liczbą punktów uzyskanych w MMSE a wiekiem (ranga = −0,227, p = 0,0009). Nie wykazano zależności istotnej statystycznie pomiędzy wynikiem MMSE a płcią badanych oraz stężeniem witaminy D (p > 0,05). Wnioski: Wśród osób w wieku podeszłym, powyżej 65. roku życia niedobór witaminy D jest powszechnym zjawiskiem. W przeprowadzonym badaniu nie wykazano jednak korelacji pomiędzy stężeniem witaminy D a wynikami osiąganymi w MMSE.

Słowa kluczowe: funkcje poznawcze, otępienie, MMSE, witamina D3, wiek podeszły