Konsekwentne rodzicielstwo w czasach mediów elektronicznych jako predyktor zdrowia nastolatków i dobrych relacji w rodzinie
1 Zakład Zdrowia Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa, Polska
2 Instytut Psychologii, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Warszawa, Polska
Adres do korespondencji: Dorota Zawadzka, Adiunkt w Zakładzie Psychologii Klinicznej Dzieci i Młodzieży, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, ul. Szczęśliwicka 40, 02-353 Warszawa, e-mail: dzawadzka@aps.edu.pl; Starszy Asystent – Specjalista w Zakładzie Zdrowia Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka, ul. Kasprzaka 17a, 01-211 Warszawa, e-mail: dorzawadzka@imid.med.pl
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 381–390
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0041
STRESZCZENIE

Cel: Celem pracy było zbadanie związków między wprowadzeniem zasad korzystania z telefonu i komputera w rodzinie a ich przestrzeganiem oraz częstotliwości i metod korzystania z mediów elektronicznych, zdrowia, zadowolenia z życia i relacji nastolatków z rodzicami. Materiał i metody: Anonimowe badanie przeprowadzono w Polsce na próbie 844 uczniów w wieku 10–18 lat (chłopcy – 55,3%; uczniowie szkół podstawowych – 28,0%, uczniowie gimnazjów – 42,3%, uczniowie szkół średnich – 29,7%; mieszkańcy dużych miast, powyżej 100 000 ludności – 45,3%, mieszkańcy małych miast – 23,1%, mieszkańcy wsi – 31,6%). Kwestionariusz obejmował pytania i skale dotyczące korzystania z mediów elektronicznych (różne działania i zasady korzystania z mediów elektronicznych), zdrowia (samoocena zdrowia, subiektywne dolegliwości zdrowotne, zadowolenie z życia) i relacji rodzinnych (jasna komunikacja, wsparcie społeczne i wspólne działania). Wyniki: Spośród nastolatków 97,7% ma dostęp do komputera w domu (bez różnicy pod względem płci, wieku i miejsca zamieszkania), a 80,7% nastolatków ma komputer lub laptop do wyłącznego użytku (odsetek rośnie z poziomem edukacji, z 77,4% do 87,6%); 87,4% posiada urządzenie z dostępem do Internetu, a 97,1% telefon komórkowy (dziewczynki nieco częściej niż chłopcy: 98,6% vs 95,8%). Młodzież z grupy, w której rodzinne zasady korzystania z mediów elektronicznych nie są przestrzegane, poświęciła najwięcej czasu na korzystanie z tych mediów w celach rozrywkowych, a także poniosła najpoważniejsze konsekwencje zdrowotne i społeczne. Wprowadzenie ograniczeń czasowych przez rodziców skraca czas spędzany przez młodzież na używaniu mediów elektronicznych jedynie w celach rozrywkowych. Wnioski: Wprowadzenie i konsekwentne przestrzeganie zasad dotyczących korzystania z mediów elektronicznych jest elementem dobrych relacji w rodzinie i wiąże się z jasną komunikacją, wsparciem i spędzaniem czasu z rodzicami.

Słowa kluczowe: konsekwentne rodzicielstwo, media elektroniczne, zdrowie nastolatków, dobre relacje w rodzinie