Obraz siebie a samoocena matek ze schizofrenią
Katedra Psychiatrii, Uniwersytet Jagielloński – Collegium Medicum, Kraków, Polska
Adres do korespondencji: Magdalena Dordzik, Przychodnia Zdrowia Psychicznego, ul. Wołoska 137, 02-507 Warszawa, e-mail: magda.dordzik@poczta.fm
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 398–406
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0043
STRESZCZENIE

Wstęp: Celem badania było określenie obrazu siebie jako matki oraz samooceny postawy rodzicielskiej u kobiet chorujących na schizofrenię. Materiał i metoda: Do przeprowadzenia badania posłużyły: ankieta własna dotycząca danych demograficznych, ankieta (narzędzie autorskie) Obraz siebie jako matki w kontekście choroby psychicznej, Skale Oceny Rodziny, Skala Postaw Rodzicielskich, Skala Samooceny. Wyniki: Analiza badań wykazała szereg istotnych różnic w funkcjonowaniu matek z diagnozą schizofrenii i bez diagnozy psychiatrycznej. Istotne okazały się różnice w samoocenie: matki chorujące mają niższą samoocenę niż matki zdrowe. Różne były także cechy systemu rodzinnego w percepcji matek chorujących i zdrowych. Stan zdrowia kobiet z diagnozą schizofrenii to czynnik utrudniający funkcjonowanie w roli matki. Choroba przyczynia się do trudności związanych z realizowaniem obowiązków rodzicielskich. Wnioski: Głównym wnioskiem jest niezaprzeczalne istnienie różnic w postrzeganiu siebie jako matki przez kobiety ze zdiagnozowaną schizofrenią i przez kobiety zdrowe, bez diagnozy psychiatrycznej. Matki chorujące przejawiają postawy rodzicielskie oparte na wymaganiu i ochronie. Te dwa wymiary wspólnie dają obraz kontroli sprawowanej nad dzieckiem, co może ograniczać jego swobodę. Nadmierne wymaganie i ochranianie – prezentowane jednocześnie – mogą silnie, symbiotycznie wiązać dziecko z matką, co według koncepcji transgeneracyjnych może być jednym z czynników ryzyka zachorowania dziecka w przyszłości albo pojawienia się u niego innych problemów psychologicznych. Przedstawione w artykule wyniki stały się zachętą do kontynuowania badań w ramach pracy doktorskiej.

Słowa kluczowe: schizofrenia, obraz siebie osób chorujących na schizofrenię, macierzyństwo kobiet z diagnozą schizofrenii, parentyfikacja