Zaburzenia pragmatyki języka w grupach pacjentów chorujących na schizofrenię i depresję – badania wstępne
1 Chair of Surgery, Department of Neurosurgery, Spine Surgery and Peripheral Nerves Surgery, Medical University of Lodz, Łódź, Poland [the paper was written during research in the Department of Aff ective and Psychotic Disorders, Medical University of Lodz, Łódź, Poland]
2 Chair of Neuropsychology, Department of Cognitive Neuropsychology, University of Warsaw, Warsaw, Poland
3 Chair of Psychiatry, Observation Ward, Central Clinical Hospital of the Medical University of Lodz, Łódź, Poland
4 Department of Aff ective and Psychotic Disorders, Medical University of Lodz, Łódź, Poland
Adres do korespondencji: Dr n. hum. Agnieszka Pawełczyk, Katedra Chirurgii, Klinika Neurochirurgii, Chirurgii Kręgosłupa i Nerwów Obwodowych, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, ul. Żeromskiego 113, 90-549 Łódź, faks: +48 (42) 63 33 001, tel.: +48 (42) 63 93 551, e-mail: agnieszka.pawelczyk@umed.lodz.pl
Psychiatr Psychol Klin 2020, 20 (1), p. 3–12
DOI: 10.15557/PiPK.2020.0001
STRESZCZENIE

Wstęp: Badania nie wyjaśniają, czy zaburzenia pragmatycznych umiejętnościach językowych są specyficzne dla schizofrenii, czy są związane z zaburzeniami psychicznymi, na przykład zaburzeniami nastroju. Celem badania było stwierdzenie, czy takie deficyty mogą być specyficzne dla schizofrenii i czy są związane z objawami psychopatologicznymi. Metoda: Do badania włączono 82 uczestników: 41 ze schizofrenią i 41 z depresją. Pragmatyczne zdolności językowe oceniano za pomocą polskiej wersji Baterii Testów do Badania Funkcji Językowych i Komunikacyjnych Prawej Półkuli Mózgu, natomiast objawy schizofrenii i depresji mierzono Skalą Oceny Objawów Pozytywnych i Negatywnych oraz Skalą Oceny Depresji Hamiltona. Wyniki: Pacjenci ze schizofrenią i depresją mieli różny sposób rozumienia informacji ukrytych w tekście, rozumienia humoru, przetwarzania metafor oraz rozumienia prozodii i dyskursu. Pacjenci ze schizofrenią osiągali znacznie niższe wyniki we wszystkich mierzonych umiejętnościach, z wyjątkiem zrozumienia prozodii emocjonalnej, w której osiągnęli wyższe wyniki. Stwierdzono korelację między depresją a niektórymi pragmatycznymi zdolnościami językowymi. Wnioski: Wyniki tego wstępnego badania sugerują, że pragmatyczne zdolności językowe mogą być poważniej zaburzone u pacjentów ze schizofrenią niż z depresją. Wskazują również, że pragmatyczne dysfunkcje językowe mogą być niezależne od objawów schizofrenii i mogą stanowić cechę tej choroby. Dalsze badania nad pragmatycznymi zdolnościami językowymi u osób z różnymi zaburzeniami psychicznymi mogą pomóc w rozpoznaniu dysfunkcji charakterystycznych dla schizofrenii, a także umożliwić lepsze zrozumienie zaburzeń pragmatyki języka u pacjentów psychiatrycznych jako grupy.

Słowa kluczowe: schizofrenia, depresja, aspekty pragmatyczne języka, zdolności językowe i komunikacyjne