LOGO
EN

Aktywność fizyczna a zdrowie psychiczne

Piotr Czyż1, Roman Nowobilski2

Affiliacja i adres do korespondencji
Psychiatr Psychol Klin 2026; 26 (1): 90–96
DOI: 10.15557/PiPK.2026.0012
PlumX metrics:
Streszczenie

Niniejszy przegląd literatury omawia rolę aktywności fizycznej w leczeniu zaburzeń lękowych i depresji, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmów neurobiologicznych i uwarunkowań kulturowych, co pozwala na głębsze zrozumienie tego zagadnienia. Aktualne badania wskazują, że regularna aktywność fizyczna zwiększa poziom neuroprzekaźników, takich jak serotonina i dopamina, a także cząsteczek neuromodulacyjnych, w tym endorfin, neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego oraz adipomiokin, takich jak iryzyna. Wszystkie te substancje przyczyniają się do poprawy nastroju, zmniejszenia objawów lękowych oraz poprawy funkcji poznawczych. Ponadto tradycje kulturowe, takie jak joga i tai chi, również sprzyjają równowadze psychicznej i mogą stanowić wartościową formę terapii wspomagającej w leczeniu zaburzeń lękowych i depresji. W ramach niniejszego przeglądu literatury przeprowadzono krytyczną analizę roli regularnej aktywności fizycznej jako uzupełnienia tradycyjnych form leczenia, takich jak farmakoterapia i psychoterapia, uznawanych za złoty standard w leczeniu zaburzeń psychicznych. W niektórych przypadkach aktywność fizyczna może stanowić równie wartościową alternatywę, oferując pacjentom dodatkowe korzyści zdrowotne i poprawę jakości życia. Artykuł syntetyzuje wyniki badań opublikowanych w latach 2008–2024, koncentrując się głównie na neurobiologicznym wpływie aktywności fizycznej na zdrowie psychiczne, z uwzględnieniem również historycznych i kulturowych aspektów związanych z ruchem. Dane z aktualnej literatury jednoznacznie wskazują, że aktywność fizyczna jest szczególnie skuteczną metodą leczenia depresji o nasileniu łagodnym i umiarkowanym, oferując pacjentom podejście integracyjne, wspierające zarówno dobrostan psychiczny, jak i fizyczny.

Słowa kluczowe
depresja, neuronauka, aktywność fizyczna