Wprowadzenie i cel: Zasadność badania dynamiki poznawczej i emocjonalnej u osób z osobowością chwiejną emocjonalnie wynika z rosnącej potrzeby poprawy trafności diagnostycznej, doskonalenia interwencji terapeutycznych oraz zmniejszenia osobistego i społecznego obciążenia związanego z dysregulacją emocjonalną i zachowaniami nieadaptacyjnymi. Niniejsze badanie miało na celu analizę mechanizmów psychologicznych leżących u podstaw osobowości chwiejnej emocjonalnie oraz ocenę skuteczności terapii dialektyczno-behawioralnej jako strategii leczenia. Materiał i metody: Przyjęto podejście oparte na metodach mieszanych, wykorzystując narzędzia psychodiagnostyczne, takie jak Kwestionariusz do Diagnozy Osobowości Borderline (Wersja „S”), Pięcioczynnikowy Kwestionariusz Osobowości (Five-Factor Personality Questionnaire, 5PFQ) oraz Kliniczny Kwestionariusz Stanów Neurotycznych. Grupę kliniczną stanowiło 30 uczestników w wieku od 18 do 25 lat z rozpoznaniem osobowości chwiejnej emocjonalnie, wyłonionych spośród pacjentów oddziału psychiatrycznego. Wyniki: Najczęściej obserwowanymi objawami były: niestabilność emocjonalna, impulsywność, przewlekłe poczucie pustki, lęk przed porzuceniem oraz trudności z regulacją gniewu. Wzorce poznawcze i behawioralne charakteryzowały się ambiwalencją, upośledzoną samokontrolą, podwyższoną reaktywnością afektywną oraz zwiększoną podatnością na stany neurotyczne, takie jak lęk, depresja i astenia. Podgrupa uczestników ukończyła sześciomiesięczny program terapii dialektyczno-behawioralnej, co doprowadziło do znaczącej poprawy w zakresie samoregulacji, stabilności emocjonalnej oraz ogólnej adaptacji psychologicznej. Wnioski: Przeprowadzone badanie wnosi wkład do literatury przedmiotu dotyczącej zaburzeń osobowości poprzez identyfikację kluczowej dynamiki poznawczo-emocjonalnej oraz wykazanie terapeutycznej wartości terapii dialektyczno-behawioralnej w budowaniu odporności emocjonalnej i poprawie funkcjonowania interpersonalnego. W przyszłych badaniach należy uwzględnić liczniejsze grupy uczestników oraz zastosować model podłużny, aby ocenić długofalowe efekty leczenia i zbadać rolę czynników genetycznych w etiologii osobowości chwiejnej emocjonalnie.