LOGO
EN

Osobowość typu D i akceptacja choroby w grupie pacjentów onkohematologicznych i hematologicznych

Angelina Patrycja Kaleta-Pilarska, Grzegorz Marek Brożek

Affiliacja i adres do korespondencji
Psychiatr Psychol Klin 2026; 26 (1)
10.15557/PiPK.2026.0002
Streszczenie

Wprowadzenie i cel: Wzrastająca liczba zachorowań na choroby układy krwiotwórczego stanowi istotny problem zdrowia publicznego i ma wymiar indywidualny. Osobowość typu D (stresowa) i akceptacja choroby przez pacjenta mogą wpływać na przebieg choroby, jakość jego życia i efektywność terapii. Celem badania było określenie częstości występowania osobowości typu D u pacjentów onkohematologicznych i hematologicznych oraz ocena różnic w tej częstości i w akceptacji choroby. Materiał i metody: W badaniu uczestniczyło 85 pacjentów (66 z rozpoznaną chorobą onkohematologiczną i 19 – hematologiczną). Rekrutację przeprowadzono w Zespole Szpitali Miejskich w Chorzowie i w Ośrodku Badań Klinicznych Pratia Onkologia Katowice. Analizą statystyczną objęto dane zebrane od chorych w wieku 19–82 lat. W badaniu wykorzystano autorski kwestionariusz osobowy oraz polskie wersje narzędzi Acceptance of Illness Scale i Type D Personality Scale. W analizie statystycznej zastosowano metody statystyki opisowej i analitycznej. Statystyczną znamienność różnic zmiennych jakościowych oparto na wyniku testu Chi2 i jego modyfikacjach, a ilościowych – testu U Manna–Whitneya. Wyniki analiz prostych zweryfikowano, stosując analizę regresji logistycznej. Analizę statystyczną wykonano przy użyciu pakietu statystycznego Statistica 13.3. Wyniki: Wykazano, że większość pacjentów prezentowała osobowość typu nie-D (pacjenci onkohematologiczni: 66,7%, hematologiczni: 68,4%). W obu grupach zdecydowana większość pacjentów akceptowała swoją chorobę (65,2% i 94,7%). W przypadku częstości występowania osobowości typu D w dwóch analizowanych grupach nie wykazano statystycznej znamienności różnic (p = 0,9). Grupy różniły się pod względem częstości występowania akceptacji choroby (p = 0,01) i nie różniły się pod względem płci (p = 0,2) ani wieku (p = 0,4). Wnioski: Cechy osobowości typu D występowały u około 1/3 pacjentów (33,3% vs 31,6%). Pacjenci hematologiczni częściej wykazywali akceptację choroby (p = 0,01).

Słowa kluczowe
akceptacja choroby, osobowość typu D, hematologia, onkohematologia