2007, Vol 7, No 3
Depresja, lęk i strategie radzenia sobie ze stresem w bulimii psychicznej
STRESZCZENIE

Celem przeprowadzonych badań była próba oceny nasilenia objawów depresji i lęku oraz strategii radzenia sobie ze stresem u pacjentek z bulimią psychiczną narodowości polskiej i francuskiej. Badaniami objęto 30 dziewcząt narodowości polskiej i 14 dziewcząt narodowości francuskiej, chorujących na bulimię psychiczną, oraz grupę kontrolną obejmującą 30 polskich i 17 francuskich, losowo wybranych studentek. Średnia wieku badanych pacjentek z bulimią wynosiła 21,2 roku u Polek i 22,9 roku u Francuzek. W badaniach wykorzystano Szpitalną Skalę Lęku i Depresji (HADS) Zigmonda i Snaitha oraz Kwestionariusz Radzenia Sobie ze Stresem, Brief COPE, Carvera. Dziewczęta z bulimią psychiczną narodowości polskiej mają istotnie wyższy poziom depresji (p≤0,05) i lęku (p≤0,01) w porównaniu ze zdrowymi studentkami. Również u pacjentek francuskich w porównaniu z grupą kontrolną odnotowuje się wyższy poziom depresji (p≤0,05) i lęku (p≤0,05). Wyniki badań ujawniły występowanie znaczących różnic w strategiach radzenia sobie ze stresem między grupami eksperymentalnymi i kontrolnymi. W grupie polskiej strategie te dotyczyły: aktywnego radzenia sobie ze stresem, planowania, dezorganizacji zachowania, wycofania, pozytywnej reinterpretacji, poczucia humoru, zaprzeczania i stosowania substancji psychoaktywnych. W grupie francuskiej natomiast do strategii tych należały: aktywne radzenie sobie ze stresem oraz dezorganizacja zachowania. Wyniki Brief COPE wskazują ponadto, że dziewczęta z bulimią narodowości polskiej używają mniej strategii radzenia sobie ze stresem bazujących na pozytywnej reinterpretacji, poczuciu humoru i akceptacji aniżeli pacjentki francuskie. Badane Polki osiągnęły z kolei wyższe wyniki w strategiach skupiających się na używaniu substancji psychoaktywnych.

Słowa kluczowe: depresja, lęk, strategie radzenia sobie ze stresem, bulimia psychiczna, populacja żeńska
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Empatia studentów wydziału lekarskiego i jej związek z preferowaną specjalizacją medyczną
STRESZCZENIE

Cel pracy: Celem naszych badań była odpowiedź na pytanie, czy istnieje związek pomiędzy poziomem empatii studentów wydziału lekarskiego a preferowaną przez nich specjalizacją medyczną.

Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 199 studentów Wydziału Lekarskiego UM w Łodzi, w tym 124 kobiety i 75 mężczyzn. W grupie badanych 45,23% było na roku V, a 54,77% na roku VI. Średni wiek osób badanych wynosił 24,07 roku (SD=0,92). Poproszono ich o wypełnienie testu psychologicznego oraz ankiety z danymi demograficznymi. Empatię badano za pomocą Kwestionariusza Rozumienia Empatycznego A. Węglińskiego. W analizie statystycznej wykorzystano dwuczynnikową analizę wariancji z testami post hoc zaproponowanymi przez Tukeya.

Wyniki: Przeprowadzone badania wykazały istnienie statystycznie istotnych różnic poziomu empatii w zależności od płci badanych (F=4,755; df=1; p=0,0305) oraz interakcję płci i wybieranej specjalizacji w zakresie wpływu na poziom empatii (F=2,138; df=7; p=0,0417). Nie stwierdzono istotnych związków pomiędzy poziomem empatii a preferowaną przez studentów specjalizacją medyczną, choć wartości statystyk testowych osiągały poziomy bliskie istotności (F=2,001; df=7; p=0,0571). Udowodniono, iż studenci – mężczyźni deklarujący chęć wyboru chirurgii wykazują istotnie mniejszą empatię od studentek – kobiet preferujących specjalizację z psychiatrii, chorób wewnętrznych w podstawowej opiece zdrowotnej lub szpitalu.

Wnioski: Wyniki badania potwierdzają istnienie związku pomiędzy poziomem empatii studentów wydziału lekarskiego a płcią badanych i wskazują na istnienie interakcji pomiędzy płcią a wybieraną specjalizacją. Studenci preferujący chirurgię charakteryzują się istotnie niższym poziomem empatii niż studentki pragnące specjalizować się w zakresie psychiatrii i chorób wewnętrznych.

Słowa kluczowe: studenci medycyny, specjalizacja lekarska, empatia, kształcenie podyplomowe, planowanie kariery
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Obiektywna ocena aktywności dzieci z diagnozą ADHD
STRESZCZENIE

Stawiając diagnozę ADHD, lekarze opierają się przede wszystkim na subiektywnej ocenie według kwestionariusza diagnostycznego. Zmiany aktywności ruchowej są często obserwowanym objawem ADHD. Metodą, która pozwala na precyzyjny i obiektywny pomiar aktywności ruchowej, jest aktografia.

Metoda: Nowy, mały aktograf, będący minikomputerem noszonym na przegubie, umożliwia obiektywną ocenę i jest szczególnie przydatny do badania dzieci ze względu na swoje rozmiary. W badaniach wzięło udział 32 chłopców i 5 dziewcząt zdiagnozowanych w kierunku ADHD. Dzieci z ADHD były oceniane aktograficznie, a rezultaty porównywano pod kątem wieku i płci. Dokonano obiektywnego pomiaru poziomu aktywności (aktograficznego) w grupie dzieci z podtypem ADHD: mieszanym i z przewagą zaburzeń uwagi. Aktograf był noszony przez 37 dzieci (32 chłopców i 5 dziewcząt) przez trzy doby. Czternastu pacjentów miało rozpoznany podtyp z przewagą zaburzeń uwagi, 23 dzieci – podtyp mieszany ADHD. Aktywność była oceniana jako średnia wartość w przedziałach 30-minutowych.

Wyniki: Nie zanotowano różnic w aktywności między podtypami ADHD. Wyniki pomiaru aktywności nie korespondowały z oceną kliniczną.

Wnioski: Uzyskane wyniki nie potwierdzają podziału na podtypy ADHD wg klasyfikacji DSM-IV i większej aktywności dzieci z podtypem mieszanym w porównaniu z dziećmi z podtypem z przewagą zaburzeń uwagi.

Słowa kluczowe: diagnoza, ADHD, ruchliwość, aktograf, podtyp ADHD, dzieci
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Redukcja objawów klinicznych hiperprolaktynemii oraz zmiana stężeń prolaktyny w trakcie jednoczesnego przyjmowania leków psychotropowych, w tym leków przeciwpsychotycznych, i bromokryptyny
STRESZCZENIE

Celem pracy była ocena zmian w częstości występowania objawów klinicznych hiperprolaktynemii (HPRL) oraz zmian stężeń prolaktyny (PRL) u pacjentek przyjmujących jednocześnie leki psychotropowe (LPT), w tym leki przeciwpsychotyczne (LPP), oraz bromokryptynę (BRK).

Metoda: W badaniu wzięło udział 25 pacjentek (średnia wieku 25,56 roku) leczonych LPP (13 pacjentek przyjmowało także inne LPT) od co najmniej miesiąca, w okresie stabilizacji stanu psychicznego, z objawami klinicznymi HPRL (zaburzenia miesiączki lub mlekotok) potwierdzonej badaniami laboratoryjnymi (podwyższone stężenie PRL, nieprawidłowy wynik testu z metoklopramidem). Pacjentki przyjmowały przez 3 miesiące preparat BRK (w dawce 1,25-8,75 mg/dobę). Po 2 tygodniach, po miesiącu, po 2 i 3 miesiącach badania oznaczano stężenie PRL, oceniano występowanie objawów klinicznych HPRL oraz oceniano stan psychiczny.

Wyniki: W badaniu stwierdzono istotne zmiany stężeń PRL w każdym punkcie czasowym, w którym dokonywano pomiaru (po 3 miesiącach p<0,001). Obserwowano istotną redukcję występowania zaburzeń miesiączkowania po 2 (p<0,05) i 3 (p<0,01) miesiącach. W całej badanej grupie obserwowano tendencję do zmniejszania się częstości występowania mlekotoku, ale nie stwierdzono istotnej redukcji występowania mlekotoku na końcu badania (p=0,063).

Wnioski: W trakcie jednoczesnego stosowania LPT, w tym LPP, oraz BRK dochodzi do istotnego zmniejszenia stężeń PRL oraz istotnej redukcji w zakresie zaburzeń miesiączkowania.

Słowa kluczowe: hiperprolaktynemia, leki psychotropowe, leczenie bromokryptyną, mlekotok, zaburzenia miesiączkowania
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Stan psychiczny i jakość życia matek opiekujących się dziećmi z upośledzeniem umysłowym jako czynniki wpływające na jakość opieki
STRESZCZENIE

Celem pracy jest przedstawienie aktualnej wiedzy na temat stanu psychicznego i jakości życia matek opiekujących się dzieckiem z upośledzeniem umysłowym, które są czynnikami istotnie wpływającymi na jakość opieki. Osoby upośledzone umysłowo mają deficyty w przystosowaniu się do wielu aspektów życia, dlatego praca związana z opieką nad takim dzieckiem jest żmudna i długotrwała. Rodzice muszą pogodzić się z faktem, że ich dzieci będą potrzebować opieki przez całe życie oraz że ich stan zdrowia nie ulegnie istotnej poprawie. Z wielu badań wynika, że opieka nad dzieckiem upośledzonym ma wpływ na stan psychiczny i jakość życia opiekuna. U rodziców takich dzieci częściej stwierdza się zaburzenia depresyjne, lękowe, zaburzenia snu, poczucie winy, osamotnienia oraz izolacji społecznej. Wiele aspektów opieki jest stresogennych dla matek. Są to nie tylko czynniki związane z poziomem funkcjonowania dziecka czy ze stanem zdrowia samego opiekuna. Badacze potwierdzają, że źródłem stresu są duże trudności w znalezieniu opiekunki dla dziecka upośledzonego, problemy finansowe, brak wsparcia emocjonalnego ze strony partnera i przyjaciół, zmiana planów życiowych, ograniczenie kontaktów towarzyskich. Warto zauważyć, że stan psychiczny matki wpływa znacząco na jakość samej opieki. Badacze uważają, że choroby psychiczne u matki, takie jak zaburzenia depresyjne, lękowe, zaburzenia psychotyczne, są jedną z przyczyn zaniedbywania dzieci oraz występowania u podopiecznych opóźnionej mowy, zaburzeń zachowania, unikania szkoły, problemów z nauką oraz zaburzeń osobowości. Według niektórych nawet niewielkie uczucie zniechęcenia u matki doświadczane w codziennym życiu jest przyczyną zwiększonej drażliwości i zaburzeń koncentracji, które są dostrzegane przez dziecko.

Słowa kluczowe: upośledzenie umysłowe, opieka, zaburzenia psychiczne, jakość życia, stan psychiczny
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Współwystępowanie schizofrenii i uzależnienia od substancji psychoaktywnych – rozpoznanie, obraz kliniczny, przebieg i leczenie
STRESZCZENIE

W literaturze polskiej i anglojęzycznej można znaleźć wiele określeń opisujących zjawisko „współwystępowania” zaburzeń psychicznych. W literaturze anglojęzycznej najczęściej spotykamy takie pojęcia, jak: dual diagnosis, double diagnosis, comorbidity, cooccurrence, cosyndromal, primary, secondary destination. Termin „podwójna diagnoza” nierzadko używany jest w stosunku do pacjentów, którzy jednocześnie spełniają kryteria zaburzenia psychicznego i uzależnienia. W praktyce określenie to dotyczy najczęściej osób z poważnymi ciężkimi psychozami (severe mental illness, SMI) – psychozami schizofrenicznymi, chorobą afektywną dwubiegunową i innymi ciężkimi psychozami, jednocześnie uzależnionych od substancji psychoaktywnych (SPA). Proces uzależnienia u osób ze schizofrenią ma nieco odmienny charakter niż uzależnienie u osób zdrowych psychicznie. Różnica polega między innymi na wzmożonej podatności tej grupy pacjentów na działanie SPA. Ocena objawów psychotycznych u osób z rozpoznaniem psychozy z kręgu schizofrenii jednocześnie uzależnionych od SPA stanowi poważne wyzwanie dla wielu badaczy. Poszukiwano także jakiegoś specyficznego podtypu schizofrenii, którego wystąpienie miałoby mieć związek z używaniem określonego rodzaju SPA. Wyniki dotychczasowych badań, dotyczących współwystępowania nadużywania SPA i schizofrenii, a także wpływu SPA na obraz kliniczny schizofrenii, są niejednoznaczne. Wiele doniesień, w których dokonano porównania chorych na schizofrenię używających SPA z pacjentami nieprzyjmującymi tych substancji, wykazuje, że u używających SPA wcześniej pojawiają się pierwsze objawy choroby, występuje u nich więcej objawów pozytywnych i są one bardziej nasilone oraz częściej stwierdza się nawroty psychozy, a co za tym idzie – częstsze są przypadki rehospitalizacji niż u osób bez tego problemu. Leczenie chorych powinno przebiegać kompleksowo oraz w formie zintegrowanej. W literaturze najczęściej spotykane są trzy modele leczenia chorych na schizofrenię ze współistniejącym uzależnieniem: model tradycyjny lub inaczej seryjny, model równoległy, model zintegrowanego leczenia.

Słowa kluczowe: schizofrenia, substancje psychoaktywne, uzależnienie, współwystępowanie zaburzeń psychicznych, terapia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)