2009, Vol 9, No 3
Ocena zależności między objawami pozytywnymi/negatywnymi a funkcjonowaniem pamięci operacyjnej u pacjentów z pierwszym epizodem schizofrenii
STRESZCZENIE

Cele: Ocena związku między sprawnością pamięci operacyjnej a objawami pozytywnymi i negatywnymi u pacjentów z pierwszym epizodem schizofrenii, dotychczas nieleczonych oraz po sześciu tygodniach kuracji lekami przeciwpsychotycznymi.

Metody: Do badania włączono 32 chorych (20 mężczyzn i 12 kobiet) w wieku 18-46 lat (średnio 22 lata), z rozpoznaniem pierwszego epizodu schizofrenii (ICD-10), przyjętych do szpitala, dotychczas nieleczonych. Przed leczeniem i po sześciu tygodniach leczenia przeciwpsychotycznego (14 – LPIG i 18 – LPIIG w typowych dawkach) oceniono stan kliniczny (PANSS) oraz pamięć operacyjną (WCST, TMT B, Powtarzanie Cyfr wspak z WAIS-R – PL).

Wnioski: 1) U chorych wcześniej nieleczonych w okresie ostrych objawów schizofrenii dysfunkcja pamięci operacyjnej miała związek przede wszystkim z obecnością objawów negatywnych, w mniejszym stopniu z obecnością objawów ogólnych. 2) Po sześciu tygodniach leczenia przeciwpsychotycznego pacjentów z pierwszym epizodem schizofrenii stwierdzono korzystną zmianę funkcjonowania pamięci operacyjnej oraz znamienną zmianę stanu psychicznego, wyrażoną ustępowaniem w istotnym stopniu zarówno objawów pozytywnych, jak i negatywnych. 3) Pozytywna zmiana funkcjonowania pamięci operacyjnej po sześciu tygodniach leczenia chorych z pierwszym epizodem schizofrenii wiązała się z wycofywaniem się wszystkich grup objawów choroby, lecz w największym stopniu korelowała z poprawą w zakresie objawów negatywnych. 4) Stwierdzenie silnego związku między zaburzeniami pamięci operacyjnej a obecnością i nasileniem objawów negatywnych przed farmakoterapią i po niej, niezależnie od jej rodzaju (KN lub LPIIG), wskazuje być może na podobną etiologię tych objawów (wspólne podłoże neuroanatomiczne) oraz istnienie szczególnego podtypu schizofrenii.

Słowa kluczowe: objawy pozytywne, objawy negatywne, pamięć operacyjna, schizofrenia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
System wartości młodzieży po próbach samobójczych
STRESZCZENIE

Wprowadzenie: Według niektórych autorów istnieje naturalna obiektywna hierarchia wartości, zaś dojrzewanie jednostek prowadzi do coraz pełniejszego odkrywania i poznawania tej hierarchii. Wszelkiego rodzaju kryzysy wartości, zaburzenie procesu ich internalizacji i zagubienie ich idealnej hierarchii wiążą się prawdopodobnie z zachowaniami samobójczymi młodzieży. Celem niniejszej pracy było znalezienie istotnych różnic pomiędzy młodzieżą po próbach samobójczych a osobami z grupy kontrolnej pod względem hierarchii systemu wartości.

Materiał i metoda: Grupa badanych po próbie samobójczej obejmowała 99 osób, grupa kontrolna liczyła 301 osób. W obu grupach adolescenci zostali dobrani z uwzględnieniem następujących kryteriów: brak objawów poważniejszych schorzeń somatycznych i objawów organicznego uszkodzenia OUN, wiek 14-19 lat, brak oznak upośledzenia umysłowego i choroby psychicznej, brak cech uzależnienia od środków psychoaktywnych. W pracy wykorzystano Skalę Wartości Schelerowskich oraz Listę Wartości Osobistych Z. Juczyńskiego.

Wyniki: Młodzież po próbach samobójczych uzyskała niższe wyniki w grupie wartości hedonistycznych, witalnych oraz wartości estetycznych. Wystąpiły też istotne różnice w zakresie potrzeb świętych i prawdy. Badani przez nas adolescenci uznali za szczęście bycie potrzebnym innym ludziom oraz duży krąg przyjaciół.

Wnioski: Młodzież po próbach samobójczych nie ceni wartości związanych z codziennym życiem, sprawności i siły fizycznej, zdrowia, ładu i harmonii, jak również kwestii związanych z wiedzą, tożsamością narodową i religią. Największe znaczenie ma dla nich miłość i przyjaźń, dobrostan psychiczny i fizyczny oraz bogactwo i majątek.

Słowa kluczowe: młodzież, próba samobójcza, system wartości, symbole szczęścia, wartości osobiste
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Związek między stanem psychicznym i jakością życia matki a stanem psychicznym dziecka z upośledzeniem umysłowym
STRESZCZENIE

Celem badania była ocena nasilenia objawów depresyjnych, nasilenia lęku oraz ocena jakości życia matek opiekujących się dziećmi z diagnozą upośledzenia umysłowego w stopniu umiarkowanym i znacznym w zależności od występowania u dzieci zaburzeń zachowania i objawów psychopatologicznych.

Materiał i metoda: Populację badaną stanowiło 75 matek opiekujących się dziećmi z rozpoznaniem upośledzenia umysłowego. Średni wiek badanych kobiet wynosił 42,95 roku (SD=8,47); średni wiek dzieci wynosił 14,7 roku (SD=6,25). Drażliwość występowała u 52% dzieci, zachowania agresywne – u 25% podopiecznych, a zaburzenia zachowań seksualnych – u ok. 7%. Objawy depresyjne miało 36% dzieci, lękowe – 10%, somatyzacyjne – 10%, zaburzenia snu – 13%, zaburzenia odżywiania – 15%, objawy psychotyczne/zachowania dziwaczne – 37% dzieci. Pod opieką psychiatry pozostawało 31% dzieci. Stan psychiczny matek oceniano za pomocą Inwentarza Depresji Becka (BDI), Inwentarza Stanu i Cechy Lęku Spielbergera (STAI) i Skali Poczucia Beznadziejności (HS), a jakość życia za pomocą Skali Jakości Życia. Otrzymane wyniki poddano analizie statystycznej.

Wyniki: Wykazano istotne związki między stanem psychicznym matki a występowaniem u dziecka zaburzeń zachowania i niektórych zaburzeń psychicznych (depresyjnych, lękowych, somatyzacyjnych, psychotycznych/zachowań dziwacznych). Potwierdzono związek między jakością życia matki a występowaniem u dziecka drażliwości (p=0,006), objawów depresyjnych (0,0476) oraz objawów psychotycznych/zachowań dziwacznych (p=0,0006).

Wnioski: Jakość życia i stan psychiczny badanych matek miały wyraźny związek z obecnością u podopiecznego niektórych zaburzeń zachowania i objawów psychopatologicznych (drażliwości, objawów depresyjnych, objawów psychotycznych/zachowań dziwacznych).

Słowa kluczowe: upośledzenie umysłowe, stan psychiczny, jakość życia, opieka, matka
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
System wartości a objawy depresyjne u studentów medycyny
STRESZCZENIE

Celem niniejszej pracy była próba ustalenia hierarchii wartości przyszłych lekarzy oraz prześledzenie ewentualnej zależności pomiędzy wyznawanymi zasadami a występowaniem u nich objawów depresji. Badaniami objęto 263 studentów wydziału lekarskiego UM w Łodzi w wieku od 19 do 25 lat (średnia wieku 22,3 roku). Zbadano 177 studentów II roku i 86 studentów IV roku, pochodzących głównie ze środowiska miejskiego. Badaniu poddano również 109 osób studiujących na Politechnice Łódzkiej i Uniwersytecie Łódzkim – 71 będących na IV roku architektury i 38 z IV roku pedagogiki, w wieku od 20 do 25 lat (średnia wieku 22,0 lata). Studentów medycyny i studentów innych kierunków studiów istotnie statystycznie różnicowały wartości: „czysty”, „intelektualista”, „niezależny”, „obdarzony wyobraźnią”, „odpowiedzialny”, „równowaga wewnętrzna”, „świat piękna”, „uznanie społeczne”, „życie pełne wrażeń”. Wartościami w sposób istotny statystycznie odróżniającymi studentów medycyny II roku od studentów tego kierunku na IV roku były: „ambitny”, „bezpieczeństwo narodowe”, „dojrzała miłość”, „przyjemność”. W grupie przyszłych lekarzy zanotowano znaczne nasilenie objawów depresyjnych, które miało związek z wysoką rangą przypisywaną wartości „wybaczający” i niską rangą nadawaną wartościom: „logiczny”, „pogodny”, „dojrzała miłość” oraz „poczucie własnej godności”. Stwierdzono istotne różnice wśród studentów różnych kierunków studiów w zakresie systemu wartości. W grupie studentów medycyny widoczne było wysokie nasilenie objawów depresji, które miało związek z wyznawanymi wartościami.
 

Słowa kluczowe: system wartości, wartości instrumentalne, wartości ostateczne, depresja, studenci medycyny
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zależność między objawami psychopatologicznymi a jakością życia chorych po pierwszym epizodzie schizofrenii. Badania prospektywne
STRESZCZENIE

Cel: Analiza zależności między objawami psychopatologicznymi a jakością życia chorych na schizofrenię w ocenie prospektywnej w okresie 4-6 lat po pierwszej hospitalizacji psychiatrycznej.

Materiał i metody: Zbadano 74 pacjentów (K=28, M=46) po upływie 1 miesiąca od pierwszej hospitalizacji (badanie I), po 13 miesiącach (badanie II) oraz po 4-6 latach od badania I (badanie III). W badaniu zastosowano skalę PANSS (5-czynnikowy model schizofrenii), Skalę Funkcjonowania Społecznego (SFS) oraz kwestionariusz WHOQOL-BREF.

Wyniki: W badaniu I punktacja PANSS wynosiła 62,4 pkt. Stwierdzono istotne nasilenie wszystkich grup objawów oprócz zaburzeń poznawczych. Największe nasilenie dotyczyło objawów negatywnych oraz depresji/lęku. W badaniu I średni wynik SFS wynosił 103,4 pkt, a średnie oceny subiektywnej jakości życia: dla ogólnej oceny jakości życia – 3,3 pkt, dla ogólnej oceny zdrowia – 3,0 pkt. W okresie obserwacji stwierdzono istotną poprawę SFS, brak istotnych zmian WHOQOL-BREF i jednoczesny wzrost nasilenia objawów (PANSS). Odnotowano szczególnie niekorzystny wpływ objawów negatywnych oraz depresji/lęku na jakość życia. Współczynniki korelacji SFS z objawami negatywnymi wynosiły od -0,61 do -0,76, a z depresją/lękiem od -0,40 do -0,66. Współczynniki korelacji subiektywnej jakości życia z objawami negatywnymi wynosiły w zależności od dziedziny od -0,31 (dziedzina Środowisko) do -0,64 (Dziedzina Fizyczna). Objawy wyjaśniały znaczną część wariancji SFS i WHOQOL-BREF.

Wnioski: 1) Przebieg schizofrenii był zróżnicowany w zależności od przyjętego kryterium oceny. 2) Szczególnie niekorzystny wpływ na jakość życia wywierały objawy negatywne oraz depresja/lęk. Rola tych objawów była zróżnicowana w zależności od upływu czasu po pierwszej hospitalizacji.

Słowa kluczowe: pierwszy epizod, schizofrenia, funkcjonowanie społeczne, jakość życia, psychopatologia
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Rola witaminy D3 w patogenezie zaburzeń psychicznych
STRESZCZENIE

Witaminę D od zawsze uważano za czynnik odpowiedzialny za utrzymanie gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie oraz strukturę kośćca. Od około 20 lat wiadomo, że witamina ta odgrywa w ustroju nie tylko tę rolę. Badania prowadzone w ostatnich latach wskazują na szeroki zakres jej oddziaływań na ludzki organizm. Dowiedziono, że organy docelowe odpowiadają na aktywny metabolit witaminy D poprzez działanie neuroprotekcyjne, immunomodulacyjne, detoksykacyjne i antyproliferacyjne. W związku z tym „słoneczna witamina” powoduje obniżenie ryzyka rozwoju wielu chorób, takich jak: cukrzyca typu I, stwardnienie rozsiane, reumatoidalne zapalenie stawów, rak. Witamina D działa poprzez jej receptory VDR, które zlokalizowane są w wielu narządach: kościach, mięśniach szkieletowych, komórkach układu immunologicznego, a także w mózgu. Działanie neuroprotekcyjne witaminy D przejawia się poprzez regulację homeostazy wapnia i syntezę neurotropin. Autorzy wielu prac wskazują na udział tej witaminy w rozwoju i funkcjonowaniu mózgu, na pogorszenie pracy mózgu przy nieprawidłowym jego zaopatrzeniu w mikroelementy oraz na poprawę funkcji poznawczych u osób, u których stężenie witamin i mikroelementów jest prawidłowe. Biologiczne działania sugerują, że witamina D może wpływać na występowanie objawów depresji oraz na funkcje poznawcze. Istnieją prace potwierdzające korzystny wpływ suplementacji witaminy D na choroby autoimmunologiczne, reumatologiczne i inne. Pojedyncze prace przeprowadzone na niewielkich grupach pacjentów także dowodzą wpływu suplementacji na poprawę kliniczną pacjentów z objawami depresji.

Słowa kluczowe: witamina D, kalcytriol, depresja, zaburzenia psychiczne – patogeneza, VDR
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Zaburzenia psychiczne u dzieci adoptowanych
STRESZCZENIE

Adopcja jest ważnym społecznie procesem. W ostatnich latach częstość adopcji w Polsce spada, nadal jednak znajdują się osoby gotowe podjąć to trudne, ale i zaszczytne wyzwanie. Głównym i nadrzędnym celem adopcji jest dobro dziecka. Wychowanie dziecka w rodzinie adopcyjnej jest trudniejsze niż w biologicznej, często wymaga od rodziców zwiększonego wysiłku i umiejętności radzenia sobie z występującymi zaburzeniami oraz własnymi problemami. Celem naszej pracy było przybliżenie tematyki zaburzeń psychicznych u dzieci adoptowanych. Dostępne piśmiennictwo przedstawia to zagadnienie jako problematykę obejmującą wiele kategorii z 10. rewizji ICD. Często obserwuje się wczesne i późne skutki „choroby sierocej” pod postacią opóźnienia fizycznego, psychicznego i emocjonalnego, a także depresji, zaburzeń zachowania oraz nieprawidłowo kształtującej się osobowości. Dzieci z chorobą alkoholową matki w wywiadzie są obciążone płodowym zespołem alkoholowym i jego późniejszymi powikłaniami. Z kolei adolescenci z rodzin adopcyjnych prezentują zwiększoną zapadalność na zaburzenia afektywne oraz skłonność do uzależnień od substancji psychoaktywnych. Wykazano także większą liczbę podejmowanych prób „S”, a częstsze występowanie zaburzeń odżywiania powiązano z wcześniejszym doświadczaniem różnego rodzaju przemocy. Należy podkreślić, że dzieci adoptowane w porównaniu z dziećmi z rodzin biologicznych stanowią większy odsetek populacji pacjentów zgłaszających się na konsultacje i hospitalizacje psychiatryczne, warto więc zwrócić szczególną uwagę na dotyczące ich zaburzenia.

Słowa kluczowe: adopcja, rodzina adopcyjna, etiopatogeneza zaburzeń psychicznych, zaburzenia psychiczne, częstość hospitalizacji
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)