Funkcjonowanie węchowe u osób z jadłowstrętem psychicznym

1 Wydział Psychologii, Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej w Warszawie
2 Oddział Psychiatrii Wieku Rozwojowego SPDSK w Warszawie
Correspondence to: Katarzyna Potęga vel Żabik, ul. Bruna 4 A/52, 02‑594 Warszawa, tel. kom.: 692 416 159,
e‑mail: kat.potega@gmail.com
Source of financing: Department own sources

Psychiatr. Psychol. Klin. 2012, 12 (2), p. 115-119
STRESZCZENIE

Niniejsza praca prezentuje systematyczny przegląd literatury dotyczącej funkcjonowania zmysłu węchu u kobiet z diagnozą jadłowstrętu psychicznego (anorexia nervosa, AN). Zdolność odczuwania zapachu i pamięć węchowa w istotny sposób wpływają na apetyt oraz percepcję pokarmów, a zatem mogą mieć ważne znacznie dla przebiegu zaburzenia i jego terapii. Przeanalizowano osiem prac badawczych skupiających się na następujących miarach: identyfikacji, dyskryminacji zapachów oraz wrażliwości węchowej. W części omawianych prac wykazano deficyty funkcjonowania węchowego, w innych AN nie wpływała na osiągane wyniki w testach lub nawet je zwiększała. W trzech pracach przeanalizowano także wpływ hospitalizacji na funkcjonowanie węchowe. Badane pacjentki osiągnęły wyższe wyniki w retestach pod koniec szpitalnej terapii. Istniejący stan wiedzy nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy (i w jakim stopniu) jadłowstręt psychiczny wpływa na funkcjonowanie zmysłu węchu. Niewielka liczba badań oraz znaczne różnice metodologiczne uniemożliwiają przeprowadzenie konkluzywnej integracji wyników, co wskazuje na potrzebę prowadzenia dalszych badań w tym zakresie – przede wszystkim z wykorzystaniem większych i bardziej homogenicznych grup klinicznych. Szczególnie znacząca w badaniach nad funkcjonowaniem węchowym u osób z jadłowstrętem psychicznym wydaje się kontrola subtypu AN (restrykcyjny, bulimiczny) oraz współwystępujących zaburzeń. Drugi istotny nurt dalszych poszukiwań to identyfikacja zmiennych moderujących niezwiązanych bezpośrednio z psychopatologią, m.in. z obszaru temperamentu, osobowości oraz funkcjonowania poznawczego.

Słowa kluczowe: funkcjonowanie węchowe, jadłowstręt psychiczny, testy zapachowe, identyfikacja zapachowa, wrażliwość węchowa