Czynniki ryzyka zaburzeń lękowych u dzieci

1 Klinika Psychiatrii Dorosłych, Szpital Kliniczny im. Karola Jonschera Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
2 Katedra i Klinika Psychiatrii UMK w Toruniu, Collegium Medicum w Bydgoszczy
Correspondence to: Agnieszka Dąbkowska-Mika, ul. Strzelców 19/70, 31-420 Kraków, tel.: 691 809 866, e-mail: doagnieszki@interia.pl

PSYCHIATR. PSYCHOL. KLIN. 2014, 14 (2), p. 127–129
DOI: 10.15557/PiPK.2014.0018
STRESZCZENIE

Traumatyczne wydarzenia w dzieciństwie usposabiają do późniejszych zaburzeń lękowych poprzez nadreaktywność osi stresu i nadmierne wydzielanie kortykoliberyny. Narażenie na takie wydarzenia skutkuje zmianami neurobiochemicznymi w mózgu, leżącymi u podłoża późniejszych zaburzeń lękowych, takich jak lęk napadowy i zespół stresu pourazowego. Wczesne doświadczenia traumatyczne zmieniają geny i zwiększają nadwrażliwość na stres. Leki serotoninergiczne mogą częściowo przywracać właściwe funkcjonowanie neurobiologiczne ośrodkowego układu nerwowego. Potwierdzono znaczącą rolę nieprawidłowego przywiązania we wczesnym okresie rozwojowym w ujawnianiu się zaburzeń lękowych w adolescencji. Częściej zaburzenia lękowe stwierdza się u dzieci, które mają stałe cechy zahamowania w temperamencie. Zachowanie zahamowane we wczesnym dzieciństwie jest predyktorem późniejszych zaburzeń lękowych. Do zaburzeń lękowych usposabiają pewne zachowania rodziców i środowisko rodzinne. Niewłaściwe interakcje rodzice – dziecko mogą sprzyjać ujawnieniu się zaburzeń lękowych. Znaczenie mają również czynniki genetyczne – dwukrotnie częściej zaburzenia lękowe notowane są u bliźniąt monozygotycznych niż u bliźniąt dwuzygotycznych. Istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia zaburzeń lękowych u osób, którzy mieli lub mają chorujących krewnych pierwszego stopnia. Zaburzenia lękowe często współwystępują z depresją.

Słowa kluczowe: zaburzenia lękowe, czynniki ryzyka, wrażliwość na lęk, wiek rozwojowy, genetyka, środowisko