Ból przewlekły – definicje, modele i terapia poznawczo-behawioralna
1 Centrum Edukacji Nauczycielskiej, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław, Polska
2 Równowaga – Ośrodek Psychoterapii i Rozwoju Osobistego, Wrocław, Polska
Adres do korespondencji: Marta Kuty-Pachecka, Uniwersytet Wrocławski, pl. Uniwersytecki 1, 50-137 Wrocław, e-mail: marta.kuty-pachecka@uwr.edu.pl
Psychiatr Psychol Klin 2018, 18 (1), p. 41–48
DOI: 10.15557/PiPK.2018.0006
STRESZCZENIE

Ból przewlekły rozumiany jest zazwyczaj jako nieprzyjemne odczucie, które wiąże się z uszkodzeniem tkanek i trwa co najmniej 3 miesiące. Towarzyszy ono wielu chorobom, m.in. nowotworom, schorzeniom układu kostno-stawowego, fibromialgii, zespołowi miednicy mniejszej. Jak wskazują wyniki badań, w Polsce bólu przewlekłego doświadcza aż 27% społeczeństwa. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie psychologicznych modeli bólu przewlekłego: modelu poznawczego (Winterowd, Beck i Gruener), modelu stres – ocena poznawcza – radzenie sobie z bólem (Thorn) czy poznawczo-behawioralnego modelu bólu i związanego z nim strachu (Leeuw, Goossens, Linton i inni). Zaprezentowane zostaną także protokoły terapeutyczne wykorzystywane w terapii bólu przewlekłego opracowane przez Winterowd, Becka i Gruenera, Otisa oraz Thorn, ze szczególnym uwzględnieniem syntetycznego protokołu Murphy. Dodatkowym celem pracy jest przedstawienie systematycznego przeglądu wyników badań na temat efektywności terapii poznawczo-behawioralnej w bólu przewlekłym. W leczeniu bólu duże znaczenie ma holistyczne ujęcie choroby, które uwzględnia aspekt zarówno medyczny, jak i psychologiczny, gdyż czynniki psychologiczne znacząco wpływają na wystąpienie lub zaostrzenie bólu przewlekłego.

Słowa kluczowe: ból przewlekły, terapia poznawczo-behawioralna, modele poznawcze, protokoły terapeutyczne