2019, Vol 19, No 4
Rezyliencja, lęk i depresja u pacjentów ze stwardnieniem zanikowym bocznym
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 365–369
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0039
STRESZCZENIE

Badania dotyczące stwardnienia zanikowego bocznego często skupiają się na czysto medycznych aspektach choroby i nie uwzględniają doświadczeń i trudności, z jakimi pacjenci borykają się na co dzień. Celem niniejszego badania było opisanie rezyliencji (prężności psychicznej) oraz zbadanie jej związku z dobrostanem psychicznym, mierzonym występowaniem depresji i lęku w grupie dorosłych chorych na stwardnienie zanikowe boczne o różnym stopniu nasilenia. Metody: Autorzy prowadzili przekrojowe badanie na Sardynii (Włochy) w okresie od stycznia do czerwca 2017 roku. Do badania włączono 31 osób ze stwardnieniem zanikowym bocznym (mężczyźni: 55%, średnia wieku: 63,8 roku, odchylenie standardowe: 9,6), przebywających w jednym z głównych lokalnych ośrodków zajmujących się leczeniem stwardnienia zanikowego bocznego. Wiek pacjentów, reprezentujących całą populację chorych w omawianym regionie, mieścił się w przedziale od 37 do 81 lat (M = 63,81; SD = 9,63). Z pomocą personelu uczestnicy badania uzupełnili skalę rezyliencji Connor–Davidsona (Connor–Davidson Resilience Scale) oraz Szpitalną Skalę Lęku i Depresji (Hospital Anxiety and Depression Scale). Wyniki: Stwierdzono istotną, silnie ujemną korelację między rezyliencją a dobrostanem psychicznym. Ponadto zaobserwowano spadek nasilenia depresji wraz z upływem czasu od rozpoznania choroby oraz jej wzrost wraz z wiekiem pacjenta. Wnioski: W świetle uzyskanych wyników można przyjąć hipotezę, iż odpowiednie wsparcie psychologiczne sprzyjające aktywacji zasobów rezyliencji może pomóc chorym na stwardnienie zanikowe boczne w radzeniu sobie z negatywnymi emocjami, bólem i trudnościami towarzyszącymi tej chorobie. Ponadto uzyskane wyniki wskazują na potrzebę oceny rezyliencji u osób ze stwardnieniem zanikowym bocznym w celu lepszej charakterystyki ryzyka wystąpienia zaburzeń nastroju oraz odpowiedniego ukierunkowania badań przesiewowych w zakresie zdrowia psychicznego.

Słowa kluczowe: stwardnienie zanikowe boczne, rezyliencja, lęk, depresja
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Jakie znaczenie afektywne mają słowa dla osób o wysokim poziomie lęku – cechy?
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 370–380
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0040
STRESZCZENIE

Wprowadzenie: Ludzie z wysokim poziomem lęku – cechy charakteryzują się określonym sposobem przetwarzania informacji, na który składają się tendencyjność uwagowa i interpretacyjna, nadczujność w detekcji sygnałów zagrażających oraz negatywizm/podejrzliwość w interpretacji danych. Cel: Postanowiono ustalić, czy osoby o różnym poziomie lęku – cechy różnią się pod względem oceny słów (ich wartościowości i stopnia pobudzenia). Metody: Poziom lęku – cechy został oceniony u 171 uczestników badania za pomocą podskali STAI II Inwentarza Stanu i Cechy Lęku Spielbergera w polskiej adaptacji. Na podstawie analizy skupień wyników stenowych w STAI II wydzielono trzy grupy uczestników: LA – low trait anxiety, niski poziom lęku – cechy; HA – high trait anxiety, wysoki poziom lęku – cechy; MA – medium trait anxiety, przeciętny poziom lęku – cechy. Do oceny afektywnej słów użyto listy 101 wyrazów. Uwzględniono dwa elementy: wartościowość i siłę wzbudzenia każdego słowa, oceniane na dwóch skalach Likerta. Zakres ocen wynosił od −4 (wartościowość negatywna/apatia), przez 0 (obojętność/spokój), do +4 (wartościowość pozytywna/pobudzenie). Obliczono dwa ogólne wskaźniki: sumę wartości emocjonalnych i sumę wartości pobudzenia. Wyniki: Kierunek wartościowania pojęć i ocena siły pobudzenia są powiązane z nasileniem lęku – cechy. W porównaniu z grupami LA i MA osoby z grupy HA prezentują inny wzorzec oceny słów: mają tendencję do przypisywania słowom mniej pozytywnej czy wręcz negatywnej wartościowości oraz nieco wyższej wartości pobudzenia. Grupy LA i MA oceniają pojęcia jako bardziej pozytywne i mające podobnie wysoką wartość aktywizacyjną. W odróżnieniu od grup LA i MA w grupie HA nie wykazano korelacji między wartością słowa a przypisywanym mu pobudzeniem. Wnioski: Obserwowana w grupie HA tendencja do nadawania słowom negatywnej wartościowości i nieco wyższego stopnia pobudzenia może wskazywać na obecność jednej z istotnych cech wysokiego poziomu lęku – cechy: negatywizmu. Cechy afektywnej oceny słów mogą stanowić punkt odniesienia w analizach funkcjonowania poznawczo-emocjonalnego osób z zaburzeniami lękowymi. Metoda afektywnej oceny słów jest interesującą propozycją diagnozowania i oceny dynamiki objawów.

Słowa kluczowe: lęk – cecha, afektywne znaczenie słów, wartościowość, pobudzenie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Konsekwentne rodzicielstwo w czasach mediów elektronicznych jako predyktor zdrowia nastolatków i dobrych relacji w rodzinie
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 381–390
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0041
STRESZCZENIE

Cel: Celem pracy było zbadanie związków między wprowadzeniem zasad korzystania z telefonu i komputera w rodzinie a ich przestrzeganiem oraz częstotliwości i metod korzystania z mediów elektronicznych, zdrowia, zadowolenia z życia i relacji nastolatków z rodzicami. Materiał i metody: Anonimowe badanie przeprowadzono w Polsce na próbie 844 uczniów w wieku 10–18 lat (chłopcy – 55,3%; uczniowie szkół podstawowych – 28,0%, uczniowie gimnazjów – 42,3%, uczniowie szkół średnich – 29,7%; mieszkańcy dużych miast, powyżej 100 000 ludności – 45,3%, mieszkańcy małych miast – 23,1%, mieszkańcy wsi – 31,6%). Kwestionariusz obejmował pytania i skale dotyczące korzystania z mediów elektronicznych (różne działania i zasady korzystania z mediów elektronicznych), zdrowia (samoocena zdrowia, subiektywne dolegliwości zdrowotne, zadowolenie z życia) i relacji rodzinnych (jasna komunikacja, wsparcie społeczne i wspólne działania). Wyniki: Spośród nastolatków 97,7% ma dostęp do komputera w domu (bez różnicy pod względem płci, wieku i miejsca zamieszkania), a 80,7% nastolatków ma komputer lub laptop do wyłącznego użytku (odsetek rośnie z poziomem edukacji, z 77,4% do 87,6%); 87,4% posiada urządzenie z dostępem do Internetu, a 97,1% telefon komórkowy (dziewczynki nieco częściej niż chłopcy: 98,6% vs 95,8%). Młodzież z grupy, w której rodzinne zasady korzystania z mediów elektronicznych nie są przestrzegane, poświęciła najwięcej czasu na korzystanie z tych mediów w celach rozrywkowych, a także poniosła najpoważniejsze konsekwencje zdrowotne i społeczne. Wprowadzenie ograniczeń czasowych przez rodziców skraca czas spędzany przez młodzież na używaniu mediów elektronicznych jedynie w celach rozrywkowych. Wnioski: Wprowadzenie i konsekwentne przestrzeganie zasad dotyczących korzystania z mediów elektronicznych jest elementem dobrych relacji w rodzinie i wiąże się z jasną komunikacją, wsparciem i spędzaniem czasu z rodzicami.

Słowa kluczowe: konsekwentne rodzicielstwo, media elektroniczne, zdrowie nastolatków, dobre relacje w rodzinie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Poczucie sensu życia jako czynnik chroniący młodzież gimnazjalną przed obawą przed byciem pominiętym
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 391–397
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0042
STRESZCZENIE

Cel badania: Celem pracy jest zbadanie nie tylko związku między poziomem poczucia sensu życia a samopoczuciem psychicznym, ale także lęku przed utratą w zależności od płci, poziomu klasy społecznej i zamożności rodziny. Metoda: W badaniu wykorzystano dane z badania pilotażowego przeprowadzonego w Polsce w 2017 roku przed głównym badaniem HBSC 2018 (Zachowania zdrowotne u dzieci w wieku szkolnym). Anonimową ankietę przeprowadzono w szkołach średnich I stopnia zgodnie z międzynarodowym protokołem badawczym HBSC. Analizy dotyczyły grupy 539 uczniów (46% dziewcząt) uczęszczających do klas 1–3 szkół gimnazjalnych (średnia wieku 14,75 ± 0,99). W badaniach wykorzystano następujące narzędzia: strach przed pominięciem/odłączeniem (Fear of Missing Out Scale, FOMO), Test Sensu Życia (Purpose in Life Test, PiL), wskaźnik dobrostanu (Well-Being Index, WHO-5), skala zamożności rodziny (Family Affluence Scale, FAS). Przedstawiono wyniki jednowymiarowych analiz nieparametrycznych, które dotyczą średniego poziomu powyższych wskaźników. W ramach analizy wielowymiarowej uogólniony model liniowy dla FOMO jako zmiennej zależnej zastosowano przy stopniowym wprowadzaniu zmiennych. Wyniki: Uczniowie z wysokim poziomem poczucia sensu życia wykazywali znacznie wyższą satysfakcję z życia i niższy poziom obawy przed byciem pominiętym niż uczniowie z niskim poziomem poczucia sensu życia. Wskaźnik poczucia sensu życia wzrósł w bardziej zamożnych rodzinach. Istotna korelacja między poczuciem sensu życia i obawą przed byciem pominiętym jest zachowana u obu płci, podczas gdy istotna korelacja między poczuciem sensu życia i dobrostanem psychicznym – tylko u dziewcząt. W ostatecznym modelu tylko poczucie sensu życia pozostało istotnym predyktorem obawy przed byciem pominiętym, podczas gdy płeć, klasa, dobrostan psychiczny i zamożność rodziny zostały odrzucone. Wnioski: Niniejsze badanie wskazuje na pewne praktyczne implikacje, jak uniknąć problematycznego korzystania z mediów społecznościowych. Należy zorganizować zajęcia związane ze znalezieniem sensu i miejsca w życiu.

Słowa kluczowe: poczucie sensu życia, obawa przed byciem pominiętym, dobrostan psychiczny, zamożność rodziny, młodzież
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Obraz siebie a samoocena matek ze schizofrenią
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 398–406
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0043
STRESZCZENIE

Wstęp: Celem badania było określenie obrazu siebie jako matki oraz samooceny postawy rodzicielskiej u kobiet chorujących na schizofrenię. Materiał i metoda: Do przeprowadzenia badania posłużyły: ankieta własna dotycząca danych demograficznych, ankieta (narzędzie autorskie) Obraz siebie jako matki w kontekście choroby psychicznej, Skale Oceny Rodziny, Skala Postaw Rodzicielskich, Skala Samooceny. Wyniki: Analiza badań wykazała szereg istotnych różnic w funkcjonowaniu matek z diagnozą schizofrenii i bez diagnozy psychiatrycznej. Istotne okazały się różnice w samoocenie: matki chorujące mają niższą samoocenę niż matki zdrowe. Różne były także cechy systemu rodzinnego w percepcji matek chorujących i zdrowych. Stan zdrowia kobiet z diagnozą schizofrenii to czynnik utrudniający funkcjonowanie w roli matki. Choroba przyczynia się do trudności związanych z realizowaniem obowiązków rodzicielskich. Wnioski: Głównym wnioskiem jest niezaprzeczalne istnienie różnic w postrzeganiu siebie jako matki przez kobiety ze zdiagnozowaną schizofrenią i przez kobiety zdrowe, bez diagnozy psychiatrycznej. Matki chorujące przejawiają postawy rodzicielskie oparte na wymaganiu i ochronie. Te dwa wymiary wspólnie dają obraz kontroli sprawowanej nad dzieckiem, co może ograniczać jego swobodę. Nadmierne wymaganie i ochranianie – prezentowane jednocześnie – mogą silnie, symbiotycznie wiązać dziecko z matką, co według koncepcji transgeneracyjnych może być jednym z czynników ryzyka zachorowania dziecka w przyszłości albo pojawienia się u niego innych problemów psychologicznych. Przedstawione w artykule wyniki stały się zachętą do kontynuowania badań w ramach pracy doktorskiej.

Słowa kluczowe: schizofrenia, obraz siebie osób chorujących na schizofrenię, macierzyństwo kobiet z diagnozą schizofrenii, parentyfikacja
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Cechy stylu radzenia sobie u pacjentów z chorobą wieńcową
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 407–410
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0044
STRESZCZENIE

W niniejszej pracy omówiono specyficzne cechy stylu radzenia sobie u pacjentów z chorobą wieńcową. Według autorów ocena cech stylu radzenia sobie u osób z chorobami somatycznymi, a w szczególności cierpiących na choroby układu krążenia, ma zasadnicze znaczenie dla poprawy skuteczności procesu rehabilitacji. Analiza wyników poprzednich badań wykazała, że pacjenci z chorobą wieńcową częściej uciekają się do takich mechanizmów obronnych, jak projekcja, intelektualizacja i zaprzeczenie, oraz strategii radzenia sobie typu wyparcie i konfrontacja. Celem niniejszego badania było zidentyfikowanie cech stylu radzenia sobie u pacjentów z dławicą piersiową stabilną. W badaniu wzięło udział 100 osób: 50 pacjentów z dławicą piersiową stabilną i 50 osób bez schorzeń układu krążenia w wywiadzie, w przedziale wiekowym od 52 do 56 lat. Główne metody badawcze obejmowały wywiad kliniczny; metody diagnostyczne: dotyczące oceny wskaźnika stylu życia (Life Style Index); metodę diagnostyczną strategii radzenia sobie opracowaną przez E. Heima; Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych (Coping Inventory for Stressful Situations, CISS); test badający podejście pacjenta do choroby (Type of Person’s Attitude towards the Disease); metody przetwarzania matematycznego i oceny statystycznej. Pacjenci z dławicą piersiową stabilną stosują psychologiczne mechanizmy obronne częściej niż osoby zdrowe. Wykorzystują ponadto nieadaptacyjne strategie radzenia sobie – również częściej niż osoby zdrowe będące w tym samym wieku. Uzyskane dane korelują z rodzajem podejścia do choroby: przewagą typu wrażliwego, melancholicznego i neurastenicznego. Cechy te należałoby uwzględnić podczas opracowywania spójnego podejścia do programu rehabilitacji obejmującego psychokorekcję pacjentów z chorobą wieńcową.

Słowa kluczowe: choroba wieńcowa, zachowanie w chorobie, radzenie sobie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Alkoholicy wysokofunkcjonujący – odrębny typ? Poszukiwanie wspólnych cech w istniejących typologiach alkoholizmu
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 411–417
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0045
STRESZCZENIE

W pracy zawarto przegląd wybranych klasyfikacji alkoholizmu, w których uwzględniono podtyp osób uzależnionych o względnie dobrym funkcjonowaniu. Przeanalizowano zarówno znane typologie, zajmujące stałe miejsce w psychologii alkoholizmu, jak i badania innych autorów, w których wyszczególniono grupę o podobnych właściwościach, jakimi charakteryzuje się wysokofunkcjonujący podtyp alkoholików. Zasadniczym celem artykułu był przegląd klasyfikacji ze szczególnym naciskiem na wskazanie cech spójnych z obrazem alkoholików wysokofunkcjonujących otrzymanym w badaniach Mossa i wsp. (2007). Stwierdzono, że większość typologii zawiera typ o cechach zbliżonych do wysokofunkcjonującego (późna inicjacja alkoholowa i późniejszy niż w innych grupach początek choroby, łagodny przebieg, wyższy poziom funkcjonowania psychospołecznego, niski wskaźnik alkoholizmu w rodzinie, rzadsze występowanie innych zaburzeń psychicznych czy mniejsze nasilenie objawów abstynencyjnych), jednak wykazano także pewne różnice. Potrzebne są dalsze badania na temat czynników osobowościowych, temperamentalnych, obejmujących zasoby osobiste czy związanych z podejmowaniem i przebiegiem terapii oraz utrzymywaniem abstynencji. Ponadto należy przeprowadzić analizę szkód dokonywanych przez chorobę u alkoholików wysokofunkcjonujących. Wyniki takich badań miałyby zastosowanie zarówno praktyczne (pomogłyby w diagnostyce i skutecznej terapii), jak i teoretyczne (pozwoliłyby stworzyć ramy, w które można ująć omawianą grupę alkoholików, i wskazały, jakie cechy i w jakim zakresie różnicują alkoholików wysokofunkcjonujących od pozostałych).

Słowa kluczowe: uzależnienie od alkoholu, alkoholicy wysokofunkcjonujący, typologie alkoholizmu
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Komunikacja w opiece medycznej jako przedmiot badań naukowych. Przegląd narracyjny literatury z lat 2013–2017
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 418–423
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0046
STRESZCZENIE

Gromadzenie wiedzy na temat komunikacji medycznej jest związane z prowadzeniem badań naukowych. Celem przedstawionej w artykule analizy był przegląd literatury naukowej w dziedzinie badań nad komunikacją interpersonalną pomiędzy lekarzem a pacjentem. Autorzy dokonali przeglądu piśmiennictwa naukowego dotyczącego badań nad komunikacją w ochronie zdrowia opublikowanego na świecie w latach 2013–2017. Strategia przyjęta do wyszukiwana artykułów objęła zastosowanie trzech baz danych i trzech wyszukiwarek naukowych. Do przeglądania zbioru artykułów wykorzystano kombinację słów pochodzących z języka informacyjno-wyszukiwawczego MeSH (Medical Subject Headings): „pacjent”, „lekarz”, „komunikacja”, „pomiar”. W rezultacie uzyskano 29 artykułów empirycznych. Tematyka prac opisanych w artykułach obejmowała: zagadnienia specyfiki komunikowania się z pacjentami cierpiącymi ze względu na różnorakie choroby somatyczne, analizę procedur służących angażowaniu pacjentów w podejmowanie decyzji prozdrowotnych, prezentację wyników badań nad efektywnością komunikacyjną w zakresie profilaktyki i leczenia osób dorosłych, analizę właściwości psychometrycznych narzędzi służących do pomiaru procesu komunikowania się interpersonalnego w służbie zdrowia. Brak jest zrandomizowanych badań ukazujących zależności kierunkowe pomiędzy stosowanymi rodzajami komunikacji a zmianami zachowań pacjentów, zastosowane metody i narzędzia badawcze wymagają dalszych prac doskonalących. W praktyce klinicznej wymagana jest popularyzacja dobrych praktyk komunikacyjnych poprzez organizowanie sesji szkoleniowych dla lekarzy i pacjentów.

Słowa kluczowe: relacja lekarz–pacjent, komunikowanie się interpersonalne, badania empiryczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Wczesne przyczyny zaburzeń emocjonalnych u dzieci z niepełnosprawnością wzrokową
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 424–429
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0047
STRESZCZENIE

Niepełnosprawności wzrokowej często towarzyszą zaburzenia emocjonalne: nadmierna lękliwość, problemy ze snem, skłonność do bierności w kontaktach społecznych. Badacze są zgodni, że wynikają one nie tyle z samej niepełnosprawności, ile z innych przeszkód, które na drodze swego rozwoju napotyka osoba niewidoma lub słabowidząca. Rozwój dziecka z niepełnosprawnością wzrokową jest bowiem uwarunkowany czynnikami nie tylko biologicznymi, lecz także społecznymi. Niektóre pojawiają się już w najwcześniejszym okresie życia dziecka i utrudniają prawidłowy rozwój emocjonalny. Do czynników, na które trzeba wówczas zwrócić szczególną uwagę, należą: ból towarzyszący koniecznym procedurom medycznym, silny stres rodzicielski (utrudniający przystosowanie się do nowej roli i wpływający na dobrostan dziecka) czy utrudnienia we wzajemnej komunikacji matki i dziecka spowodowane brakiem odbioru bodźców wizualnych. Niektórym zakłóceniom trudno zapobiec, inne jednak można zniwelować, by zmniejszyć prawdopodobieństwo zaburzeń emocjonalnych w późniejszym czasie. Zdarza się niestety, że rodzice czy specjaliści nie zdają sobie sprawy, iż podwaliny nieprawidłowych zachowań mogą powstawać już w wieku niemowlęcym lub w okresie noworodkowym, a nawet prenatalnym. Podstawą zapobiegania zaburzeniom emocjonalnym jest uświadomienie otoczeniu ważności odpowiedniego podejścia do małego dziecka niewidomego albo słabowidzącego – z uwzględnieniem jego ograniczeń, możliwości rozwojowych i potrzeb w różnych obszarach funkcjonowania.

Słowa kluczowe: dzieci niepełnosprawne wzrokowo, emocje, czynniki zakłócające
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Opis przypadku i ocena psychometryczna skuteczności leczenia w zakresie redukcji deficytów społecznego poznania i neuropoznania u pacjentki w ostrej fazie bulimii
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 430–434
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0048
STRESZCZENIE

Cel: Celem pracy jest przedstawienie efektów kompleksowych oddziaływań terapeutycznych ukierunkowanych na zmniejszenie nasilenia objawów klinicznych oraz rehabilitację deficytów w zakresie społecznego poznania i neuropoznania u pacjentki w ostrej fazie bulimii, hospitalizowanej na całodobowym oddziale terapeutycznym. Metoda: Pomiaru nasilenia objawów klinicznych dokonano za pomocą: Skali Samooceny Rosenberga (Rosenberg Self-Esteem Scale, SES), Testu Postaw wobec Jedzenia (Eating Attitudes Test, EAT-26), Kwestionariusza Depresji Becka (Beck Depression Inventory, BDI), Torontowskiej Skali Aleksytymii (Toronto Alexithymia Scale, TAS-20), Inwentarza Stanu i Cechy Lęku (State-Trait Anxiety Inventory, STAI) oraz Skali Przyjemności Snaitha i Hamiltona (Snaith–Hamilton Pleasure Scale, SHAPS). W ocenie funkcjonowania poznawczego wykorzystano: Test Łączenia Punktów (Trail Making Test, TMT), Test Stroopa (Stroop Test) i Test Figury Złożonej Reya (Rey–Osterrieth Complex Figure Test, ROCF). Funkcjonowanie w zakresie poznania społecznego badano Testem Gaf (Faux Pas Test) oraz wybranymi testami z komputerowej baterii testowej Penna. Wnioski: Uzyskane wyniki i spostrzeżenia dokonane na podstawie funkcjonowania pacjentki na oddziale wskazują, że zastosowane oddziaływania terapeutyczne przyczyniły się do częściowego spadku nasilenia objawów klinicznych. Funkcjonowanie poznawcze chorej przed hospitalizacją i po wypisie ze szpitala utrzymywało się na zbliżonym poziomie, istotną poprawę stwierdzono natomiast w zakresie miar poznania społecznego.

Słowa kluczowe: bulimia, żarłoczność psychiczna, psychoterapia, społeczne poznanie, neuropoznanie
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Studium przypadku z psychologii klinicznej zaburzeń psychicznych człowieka dorosłego – przykład do egzaminu państwowego
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 435–441
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0049
STRESZCZENIE

Studium przypadku przedstawione w niniejszej publikacji stanowiło w grudniu 2018 roku jeden z elementów egzaminu ustnego ze specjalizacji z psychologii klinicznej w zakresie zaburzeń psychicznych człowieka dorosłego. Praca została oceniona pozytywnie przez komisję, a egzamin pisemny i ustny – zdane. Celem publikacji jest prezentacja przykładu, który może okazać się pomocny dla innych osób przystępujących do egzaminu specjalizacyjnego. Ze względu na wytyczne czasopisma studium nie stanowi pełnej wersji przedstawionej przed Komisją Egzaminacyjną, lecz zawiera jedynie najważniejsze treści. Autorzy mają nadzieję, że poniższy przykład przyczyni się do poprawy komfortu pracy przyszłych specjalistów nad studium przypadku. Bez względu na treści zawarte w artykule najistotniejsze wytyczne dotyczące egzaminu znajdują się na stronie internetowej http://psychologia-konsultanci.pl.

Słowa kluczowe: psychologia kliniczna, zaburzenia psychiczne, studium przypadku
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Arypiprazol – skuteczność i bezpieczeństwo terapii w codziennej praktyce
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 442–449
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0050
STRESZCZENIE

Arypiprazol wyróżnia się wśród leków przeciwpsychotycznych unikatowym mechanizmem działania: jako częściowy agonista receptorów D2 i 5-HT1A i agonista receptorów 5-HT2A, wykazuje zdolność do „stabilizacji dopaminowej”. Umożliwia kontrolę zarówno pozytywnych, jak i negatywnych oraz poznawczych objawów schizofrenii. Wskazania zawarte w charakterystyce produktu leczniczego obejmują również epizody maniakalne o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I u dorosłych i młodzieży od 13. roku życia w leczeniu trwającym do 12 tygodni oraz zapobieganie nowym epizodom maniakalnym u dorosłych, u których występują głównie epizody maniakalne i którzy odpowiedzieli na leczenie arypiprazolem. Jak wskazują badania kliniczne, jest to lek dobrze tolerowany w porównaniu z innymi neuroleptykami. Stosowanie arypiprazolu wiąże się z relatywnie niskim ryzykiem wystąpienia objawów pozapiramidowych i nie zwiększa ryzyka pojawienia się zespołu metabolicznego. W piśmiennictwie można znaleźć opisy przypadków, w których dodanie arypiprazolu do innego neuroleptyku wpłynęło na redukcję sedacji, hipersomnii, ślinotoku, wzrostu masy ciała, dyslipidemii i dysfunkcji seksualnych. Dzięki dostępności różnych form preparatów arypiprazol może być stosowany także u pacjentów w stanach pobudzenia i katatonii, z problemami z przełykaniem czy przy uporczywym braku współpracy.

Słowa kluczowe: arypiprazol, schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, przypadki kliniczne
POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)
Sprawozdanie z XXII Kongresu Polskiego Towarzystwa Neuropsychologicznego (29–30.11.2019 r., Lublin, UMCS)
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 450–451
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0051
STRESZCZENIE

W dniach 29–30 listopada 2019 roku na Wydziale Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej odbył się XXII Kongres Polskiego Towarzystwa Neuropsychologicznego, którego organizatorami były: Katedra Psychologii Klinicznej i Neuropsychologii Instytutu Psychologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Polskie Towarzystwo Neuropsychologiczne, Katedra i Klinika Neurologii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, I Klinika Psychiatrii, Psychoterapii i Wczesnej Interwencji Uniwersytetu Medycznego w Lublinie oraz Zakład Neuropsychiatrii Klinicznej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Patronat honorowy nad wydarzeniem objęli wojewoda lubelski dr hab. Przemysław Czarnek, marszałek województwa lubelskiego Jarosław Stawiarski i prezydent Lublina dr Krzysztof Żuk, a patronat naukowy – rektor Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej prof. dr hab. Stanisław Michałowski oraz rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie prof. dr hab. n. med. Andrzej Drop.

POBIERZ ARTYKUŁ (PDF)