Poczucie sensu życia jako czynnik chroniący młodzież gimnazjalną przed obawą przed byciem pominiętym
1 Zakład Psychologii Klinicznej Dzieci i Młodzieży, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, Warszawa, Polska
2 Zakład Zdrowia Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa, Polska
3 Katedra Humanizacji Medycyny i Seksuologii, Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Zielonogórski, Zielona Góra, Polska
Adres do korespondencji: Dorota Zawadzka, Adiunkt w Zakładzie Psychologii Klinicznej Dzieci i Młodzieży, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej, ul. Szczęśliwicka 40, 02-353 Warszawa, e-mail: dzawadzka@aps.edu.pl; Starszy Asystent – Specjalista w Zakładzie Zdrowia Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka, ul. Kasprzaka 17a, 01-211 Warszawa, e-mail: dorzawadzka@imid.med.pl
Psychiatr Psychol Klin 2019, 19 (4), p. 391–397
DOI: 10.15557/PiPK.2019.0042
STRESZCZENIE

Cel badania: Celem pracy jest zbadanie nie tylko związku między poziomem poczucia sensu życia a samopoczuciem psychicznym, ale także lęku przed utratą w zależności od płci, poziomu klasy społecznej i zamożności rodziny. Metoda: W badaniu wykorzystano dane z badania pilotażowego przeprowadzonego w Polsce w 2017 roku przed głównym badaniem HBSC 2018 (Zachowania zdrowotne u dzieci w wieku szkolnym). Anonimową ankietę przeprowadzono w szkołach średnich I stopnia zgodnie z międzynarodowym protokołem badawczym HBSC. Analizy dotyczyły grupy 539 uczniów (46% dziewcząt) uczęszczających do klas 1–3 szkół gimnazjalnych (średnia wieku 14,75 ± 0,99). W badaniach wykorzystano następujące narzędzia: strach przed pominięciem/odłączeniem (Fear of Missing Out Scale, FOMO), Test Sensu Życia (Purpose in Life Test, PiL), wskaźnik dobrostanu (Well-Being Index, WHO-5), skala zamożności rodziny (Family Affluence Scale, FAS). Przedstawiono wyniki jednowymiarowych analiz nieparametrycznych, które dotyczą średniego poziomu powyższych wskaźników. W ramach analizy wielowymiarowej uogólniony model liniowy dla FOMO jako zmiennej zależnej zastosowano przy stopniowym wprowadzaniu zmiennych. Wyniki: Uczniowie z wysokim poziomem poczucia sensu życia wykazywali znacznie wyższą satysfakcję z życia i niższy poziom obawy przed byciem pominiętym niż uczniowie z niskim poziomem poczucia sensu życia. Wskaźnik poczucia sensu życia wzrósł w bardziej zamożnych rodzinach. Istotna korelacja między poczuciem sensu życia i obawą przed byciem pominiętym jest zachowana u obu płci, podczas gdy istotna korelacja między poczuciem sensu życia i dobrostanem psychicznym – tylko u dziewcząt. W ostatecznym modelu tylko poczucie sensu życia pozostało istotnym predyktorem obawy przed byciem pominiętym, podczas gdy płeć, klasa, dobrostan psychiczny i zamożność rodziny zostały odrzucone. Wnioski: Niniejsze badanie wskazuje na pewne praktyczne implikacje, jak uniknąć problematycznego korzystania z mediów społecznościowych. Należy zorganizować zajęcia związane ze znalezieniem sensu i miejsca w życiu.

Słowa kluczowe: poczucie sensu życia, obawa przed byciem pominiętym, dobrostan psychiczny, zamożność rodziny, młodzież