Zastosowanie interwencji poznawczo-behawioralnej w leczeniu lęku o zdrowie, amplifikacji somatosensorycznej i depresji u osób doświadczających lęku przed chorobą wywołaną przez wirus SARS-CoV-2: badanie interwencyjne w Iranie

Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
Adres do korespondencji: Reza Shabahang, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran, postal code: 1445983861, tel.: 00989022225857, ORCID ID: https://orcid.org/0000-0002-8717-9378, e-mail: Reza.Shabahang@ut.ac.ir, Rezashabahang74@gmail.com

Psychiatr Psychol Klin 2020, 20 (2), p. 87–93
DOI: 10.15557/PiPK.2020.0011
STRESZCZENIE

Wraz z wybuchem epidemii COVID-19 w zdrowej populacji pojawił się pewien rodzaj niepokoju związanego z koronawirusem. Lęk przed COVID-19 może skłaniać zdrowe osoby do zachowań fałszywie bezpiecznych, które mogą mieć negatywne skutki. Celem niniejszego badania była ocena skuteczności interwencji poznawczo-behawioralnej w leczeniu lęku o zdrowie, amplifikacji somatosensorycznej i depresji u zdrowych mieszkańców Iranu odczuwających lęk przed COVID-19. Badanie przeprowadzono w mieście Raszt (Iran) z udziałem 150 studentów w wieku od 18 do 32 lat. Zgodnie z kryteriami diagnostycznymi zaburzenia z lękiem przed chorobą (illness anxiety disorder, IAD), zawartymi w klasyfikacji zaburzeń DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition), oraz wynikami Kwestionariusza Lęku o Zdrowie (Short Health Anxiety Inventory), zawierającego 8 stwierdzeń dostosowanych do lęku przed chorobą wywołaną przez COVID-19, uczestników badania przydzielono losowo do grupy eksperymentalnej (n = 75) i grupy kontrolnej z listy oczekujących (n = 75). Interwencję poznawczo-behawioralną przeprowadzono w grupie eksperymentalnej w postaci dziesięciu 90-minutowych sesji (5 dni w tygodniu). Interwencja była oparta na modelowaniu grupowym i miała na celu redukcję nadmiernej czujności, amplifikacji somatosensorycznej oraz zachowań fałszywie bezpiecznych. Zarówno przed, jak i po interwencji uczestnicy badania wypełniali Kwestionariusz Lęku o Zdrowie, Skalę Amplifikacji Somatosensorycznej (Somatosensory Amplification Scale) oraz Inwentarz Depresji Becka (Beck Depression Inventory). W grupie eksperymentalnej odnotowano istotne zmniejszenie lęku o zdrowie (p < 0,01), amplifikacji somatosensorycznej (p < 0,01) i depresji (p < 0,01). Biorąc pod uwagę zaraźliwy charakter lęku o zdrowie i jego negatywne konsekwencje, należy rozważyć działania mające na celu zmniejszenie lęku przed koronawirusem. Terapia poznawczo-behawioralna jest skuteczną metodą leczenia lęku przed COVID-19, gdyż pozwala na ograniczenie katastroficznych przekonań i zachowań fałszywie bezpiecznych.

Słowa kluczowe: COVID-19, terapia poznawczo-behawioralna, lęk o zdrowie, amplifikacja somatosensoryczna, depresja