LOGO
EN

Seksualność osób z niepełnosprawnością intelektualną – przegląd systematyczny

Kamil Nikel1, Patrycja Piłat1, Joanna Smolarczyk2, Magdalena Piegza3

Affiliacja i adres do korespondencji
Psychiatr Psychol Klin 2025; 25 (2): 153–161
DOI: 10.15557/PiPK.2025.0019
PlumX metrics:
Streszczenie

Seksualność osób z niepełnosprawnością intelektualną jest tematem często pomijanym, mimo że ma znaczący wpływ na ich życie i samopoczucie. Artykuł jest przeglądem systematycznym dostępnych badań na ten temat, opracowanym na podstawie baz danych PubMed, Embase i CINAHL. Przeprowadzono przegląd piśmiennictwa, identyfikując 10 037 badań, z których ostatecznie wybrano 24 istotne prace badawcze spełniające kryteria selekcji oraz 14 dodatkowych artykułów. Celem przeglądu było przedstawienie problemów związanych z funkcjonowaniem seksualnym osób z niepełnosprawnością intelektualną, zidentyfikowanie najczęstszych barier i ograniczeń w zdrowym spełnieniu seksualnym oraz wskazanie związanych z tym zagrożeń. Autorzy przeglądu podkreślili potrzebę dalszych badań w obszarze seksualności osób z niepełnosprawnością intelektualną. Analizowane artykuły poruszały różne zagadnienia, takie jak niewystarczająca edukacja seksualna, bariery społeczne i instytucjonalne, różnorodność potrzeb i doświadczeń oraz stygmatyzacja społeczna. Wnioski wskazują na konieczność zmiany podejścia do edukacji seksualnej, zwiększenia świadomości społecznej oraz dostosowania usług wsparcia do indywidualnych potrzeb osób z niepełnosprawnością intelektualną, co może przyczynić się do poprawy ich autonomii, bezpieczeństwa i jakości życia. Kontynuacja badań w tej dziedzinie oraz wdrożenie praktycznych działań mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju bardziej inkluzyjnego i zrozumiałego podejścia społecznego do seksualności osób z niepełnosprawnością intelektualną. Tylko w ten sposób można zapewnić pełne uczestnictwo tych osób w społeczeństwie oraz poszanowanie ich praw do seksualności i intymności.

Słowa kluczowe
stygmatyzacja, seksualność, niepełnosprawność intelektualna, edukacja seksualna, wykluczenie