Terapia poznawczo-behawioralna w leczeniu zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych z przewagą myśli obsesyjnych
Magdalena Bolek-Kochanowska
Affiliacja i adres do korespondencjiZaburzenie obsesyjno-kompulsyjne z dominacją myśli obsesyjnych bez towarzyszących im jawnych kompulsji jest tradycyjnie nazywane pure obsessional OCD (pure O). Jego rozpowszechnienie jest niewielkie, stanowi zaledwie około 2–4% wszystkich przypadków zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, co sprawia, że często było pomijane w badaniach nad efektywnością oddziaływań terapeutycznych. Z nielicznych prac z tego zakresu wynika, że terapia poznawczo-behawioralna przynosi ulgę pacjentom zmagającym się wyłącznie z myślami obsesyjnymi, jednak jej efektywność jest niższa niż w innych rysach zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego. Pacjenci borykający się z tym problemem często doświadczają nasilonego wstydu, a obok myśli obsesyjnych często obecne są u nich ukryte kompulsje lub zachowania neutralizujące. Ze względu na swoiste trudności, z jakimi zmagają się ci pacjenci, zaleca się modyfikowanie standardowych protokołów terapeutycznych dotyczących zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego i dostosowywanie technik terapeutycznych do ich potrzeb. W artykule omówiono sposób konceptualizacji myśli obsesyjnych w modelach poznawczo-behawioralnych, przedstawiono rekomendacje dla praktyki klinicznej i sposób dostosowywania wybranych technik poznawczo-behawioralnych w terapii pacjentów z pure O, przytoczono wyniki badań nad skutecznością różnych wariantów terapii poznawczo-behawioralnej w pracy z tym zaburzeniem oraz wskazano ograniczenia, które należy mieć na uwadze przy interpretacji i uogólnianiu wniosków z tych badań. Ze względu na niewielką liczbę opisów klinicznych pure O w polskim piśmiennictwie oraz wiążące się z tym zaburzeniem trudności diagnostyczne celem artykułu było nie tylko nakreślenie sposobu pracy terapeutycznej z pacjentami doświadczającymi tej postaci zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego, ale także rozpowszechnianie wiedzy na jej temat w środowisku diagnostów i terapeutów, aby zwiększać szanse zmagających się z nią pacjentów na uzyskanie trafnej diagnozy i skutecznej terapii.




