Rozpowszechnienie demograficznych korelatów myśli paranoicznych w nieklinicznej populacji polskiej
Justyna Piwińska, Paulina Bagrowska, Joachim Kowalski, Renata Pionke-Ubych, Łukasz Gawęda
Affiliacja i adres do korespondencjiWprowadzenie i cel: Paranoja to zbiór nieadekwatnych sytuacyjnie przekonań dotyczących zagrożenia ze strony innych osób, które są postrzegane jako źródło zamierzonej krzywdy. Badania wskazują, że łagodniejsze formy myśli paranoicznych występują również w populacji nieklinicznej. W związku z tym paranoja może być obecnie rozumiana jako zjawisko istniejące na kontinuum, co wskazuje na ciągłość w dystrybucji myśli paranoicznych w populacji. Celem badania była analiza rozpowszechnienia i nasilenia myśli paranoicznych w populacji nieklinicznej. Ponadto uwzględniono zmienne demograficzne, takie jak płeć, wiek, sytuacja zawodowa i wykształcenie, a także obecność zaburzeń psychicznych lub psychiatrycznych w ciągu życia oraz używanie marihuany i innych substancji psychoaktywnych jako czynniki przyczyniające się do nasilenia myśli paranoicznych. Materiał i metody: Dane pochodziły z ośmiu różnych badań prowadzonych w latach 2020–2022. Analizowano informacje zebrane od 3869 osób (71% stanowiły kobiety) w wieku od 16 do 77 lat, dotyczące jedynie zmiennych demograficznych oraz wyników uzyskanych w Zrewidowanej Skali Myśli Paranoicznych (Revised Green et al. Paranoid Thoughts Scale, R-GPTS). Wyniki: Średni wynik w skali R-GPTS wyniósł 13,31 (SD = 14,18). Tylko 10% respondentów zadeklarowało brak myśli paranoicznych. Wiek, wykształcenie i miejsce zamieszkania okazały się istotnymi korelatami tych myśli. Istotnie wyższe nasilenie myśli paranoicznych zaobserwowano u osób, u których zdiagnozowano zaburzenia psychiczne, oraz u tych, które używały substancji psychoaktywnych w ciągu ostatniego roku. Wnioski: Zgodnie z wynikami badań przeprowadzonych w innych krajach większość populacji w Polsce doświadcza pewnego stopnia myśli paranoicznych, a ich nasilenie jest związane z niektórymi zmiennymi demograficznymi i obecnością zaburzeń psychicznych.





