Wprowadzenie i cel: W pracy przedstawiono wyniki klastrowego randomizowanego badania kontrolowanego oceniającego skuteczność interwencji Support for Students Exposed to Trauma (SSET) przeprowadzonej wśród młodzieży z doświadczeniem traumy uczęszczającej do szkół publicznych w pakistańskim regionie Azad Dżammu i Kaszmir. Ze względu na niestabilność polityczną, eskalację konfliktów zbrojnych, katastrofy oraz długotrwałe przesiedlenia dzieci w tym regionie są bardziej narażone na wystąpienie problemów psychologicznych. Dziesięciotygodniowa interwencja została opracowana w celu przeciwdziałania głównym trudnościom związanym z traumą poprzez zastosowanie ustrukturyzowanych technik opartych na dowodach naukowych, dostosowanych do warunków placówek edukacyjnych o ograniczonych zasobach. Materiał i metody: Łącznie 131 uczniów w wieku 10–16 lat przydzielono do klastrów interwencyjnych lub kontrolnych. W celu oceny skuteczności programu SSET mierzono pięć obszarów wynikowych – objawy stresu pourazowego, dystres psychologiczny, problemy behawioralne i emocjonalne, postrzegane wsparcie społeczne oraz rezyliencję – przed rozpoczęciem interwencji, po jej zakończeniu oraz podczas 3-miesięcznej obserwacji kontrolnej. Wskaźniki te wybrano na podstawie teoretycznych założeń programu SSET, opartych na podejściu poznawczo-behawioralnym oraz uwzględniającym specyfikę traumy. Każdy z obszarów odnosi się do określonych zdolności emocjonalnych i interpersonalnych, które zgodnie z założeniami programu powinny ulec zmianie na skutek interwencji. Wyniki: Analiza statystyczna przeprowadzona z wykorzystaniem mieszanej analizy wariancji (mixed-design ANOVA) wykazała istotną statystycznie poprawę we wszystkich pięciu ocenianych wskaźnikach w grupie interwencyjnej. Co szczególnie istotne, redukcji objawów zespołu stresu pourazowego, problemów emocjonalnych i behawioralnych oraz dystresu psychicznego towarzyszył wzrost postrzeganego wsparcia społecznego i rezyliencji. Wnioski: Uzyskane wyniki dostarczają istotnych dowodów na skuteczność opisywanej interwencji oraz wskazują, że szkoły w regionach o ograniczonych zasobach mogą odgrywać kluczową rolę we wdrażaniu wczesnych interwencji psychologicznych.

skuteczność, interwencja szkolna ukierunkowana na traumę, program Support for Students Exposed to Trauma (SSET), PTSD, rezyliencja, randomizowane badanie kontrolowane, Pakistan