LOGO
EN

Rola czasu trwania terapii w interpretacji zmiany i wyników leczenia w psychoterapii psychodynamicznej: przegląd systematyczny

Tomasz Pawełczyk1,2, Anna Król-Kuczkowska2,3

Affiliacja i adres do korespondencji
Psychiatr Psychol Klin 2026; 26 (2): 141–154
DOI: 10.15557/PiPK.2026.0017
PlumX metrics:
Streszczenie

Wprowadzenie i cel: Zaburzenia psychiczne stanowią poważny problem zdrowia publicznego na świecie, a psychodynamiczna psychoterapia jest uznawana za istotną opcję terapeutyczną. Optymalny czas trwania terapii psychodynamicznej – krótkoterminowej (≤6 miesięcy) vs długoterminowej (>6 miesięcy) – pozostaje przedmiotem dyskusji, mając istotne znaczenie dla praktyki klinicznej, wyników leczenia i alokacji zasobów. Materiał i metody: Przegląd systematyczny przeprowadzono zgodnie z wytycznymi PRISMA 2020, analizując randomizowane badania kontrolowane opublikowane w latach 2000–2025, które bezpośrednio porównywały krótkoterminową i długoterminową psychoterapię psychodynamiczną u dorosłych z zaburzeniami psychicznymi. Do analizy włączono dwa badania obejmujące 493 uczestników. Oceniano nasilenie objawów, funkcjonowanie interpersonalne i psychospołeczne, wskaźniki remisji oraz odsetek rezygnacji z leczenia. Wyniki: Obie formy terapii prowadziły do istotnej redukcji objawów. Krótkoterminowa terapia dawała szybszą poprawę (o 15–27% większa redukcja w pierwszym roku), lecz po trzech latach długoterminowa terapia wykazywała lepsze efekty (o 14–37% większa redukcja; wyższy odsetek remisji po dziesięciu latach). Status zaburzenia osobowości moderował skuteczność: osoby z zaburzeniami osobowości korzystały bardziej z terapii długoterminowej, a pozostali osiągali podobne wyniki w obu formatach. Wysokie wsparcie społeczne sprzyjało lepszym efektom terapii długoterminowej; niskie wsparcie społeczne promowało terapię krótkoterminową. Terapia długoterminowa wiązała się z wyższym odsetkiem rezygnacji (33% vs 9%). Wnioski: Skuteczność terapii psychodynamicznej zależy od cech pacjenta i czasu oceny. Terapia długoterminowa zalecana jest przy zaburzeniach osobowości; krótkoterminowa może wystarczać w pozostałych przypadkach. Personalizacja leczenia i strategie wspierania kontynuacji terapii są kluczowe dla optymalizacji wyników i wykorzystania zasobów.

Słowa kluczowe
psychoterapia psychodynamiczna, przegląd systematyczny, czas trwania, zaburzenia psychiczne, skuteczność