LOGO
EN

Wskaźniki zmian w psychoterapii w nurcie psychologii procesu oraz jej zastosowanie, metody i efektywność

Kacper Wilk

Affiliacja i adres do korespondencji
Psychiatr Psychol Klin 2026; 26 (2): 167–176
DOI: 10.15557/PiPK.2026.0019
PlumX metrics:
Streszczenie

Wprowadzenie i cel: Psychologia procesu jest nowoczesną metodą psychoterapii łączącą założenia i techniki wielu nurtów terapeutycznych, przede wszystkim psychoanalizę jungowską i podejście humanistyczno-doświadczeniowe, z własnym zapleczem teoretycznym i praktycznym. Metoda ta skupia się na poszerzaniu świadomości klienta poprzez pracę z jego doświadczeniami. Krótki czas funkcjonowania psychologii procesu na rynku usług psychoterapeutycznych wiąże się z brakiem wyczerpującego opisu tej metody w piśmiennictwie. W celu określenia aktualnych form pomiaru efektywności psychologii procesu oraz wytyczenia kierunków do dalszych badań zebrano artykuły opisujące jej zastosowanie, formy interwencji i efektywność. Materiał i metody: Aby zaprezentować przykłady pomiaru zmiany, którą powodują interwencje psychologii procesu, przedstawiono szeroki wachlarz różnorodnych badań. Zmiany w procesach psychoterapeutycznych, psychoterapeutyczno-psychoedukacyjnych i rozwojowych były opisywane w formie jakościowej i ilościowej oraz dotyczyły interwencji indywidualnych i grupowych. Przedstawiono recenzowane artykuły naukowe, wystąpienia konferencyjne i prace dyplomowe. Wyniki: Przegląd wskazuje na to, że najpopularniejszymi badanymi indykatorami efektywności psychologii procesu są poziom funkcjonowania, nasilenie objawów i dobrostan klientów. W badaniach stosuje się narzędzia kładące nacisk na subiektywne oceny klientów. Psychologia procesu może być potencjalnie skuteczną metodą w redukcji objawów psychopatologicznych, w tym depresyjnych i lękowych, oraz wzmacnianiu samooceny, poczucia koherencji, poziomu funkcjonowania i dobrostanu klientów. Wnioski: Konieczne są dalsze badania nad efektami psychologii procesu. Warto korzystać z popularnych narzędzi określających efektywność psychoterapii, by ułatwić porównanie z innymi metodami. Zwłaszcza cenne wydaje się prowadzenie ilościowych badań w dużych populacjach klientów, przez wiele ośrodków stosujących klasyczną psychoterapię w nurcie psychologii procesu, i randomizowanych badań kontrolowanych wystandaryzowanych technik w wyselekcjonowanych grupach badawczych, a następnie przeprowadzanie metaanaliz.

Słowa kluczowe
psychologia procesu, psychologia zorientowana na proces, efektywność psychoterapii